Wellbutrin (bupropion): indicatie, dosering en bijwerkingen

Wat Wellbutrin bevat en waarvoor het dient

Wellbutrin is een antidepressivum met bupropionhydrochloride als werkzame stof (ATC-code N06AX12). Volgens het officiële productdocument, de SKP (SmPC) is bupropion een selectieve remmer van de neuronale heropname van catecholamines. In het Belgische register heet het product Wellbutrin XR en gaat het om tabletten met gereguleerde afgifte in de sterktes 150 mg en 300 mg. Wellbutrin 300 staat daarbij voor de tablet met 300 mg bupropionhydrochloride. De vergunninghouder is GlaxoSmithKline Pharmaceuticals s.a./n.v. in Waver. Het geneesmiddel wordt uitsluitend op voorschrift afgeleverd.

De enige erkende indicatie is de behandeling van majeure depressieve episoden. Het is niet bestemd voor kinderen en adolescenten jonger dan 18 jaar: veiligheid en doeltreffendheid werden bij hen niet aangetoond. Bij oudere patiënten is de werkzaamheid niet eenduidig aangetoond.

Deze pagina van Pharmacie du Pont de l'Etat in Erquelinnes zet de gegevens uit de officiële SmPC en bijsluiter op een rij.Onzekerheid lost u op met de arts die voorschreef.

Het product in detail

Elke tablet bevat 150 mg of 300 mg bupropionhydrochloride. Wellbutrin 300mg is een crèmekleurige tot lichtgele ronde tablet met aan één zijde de opdruk GS 5YZ 300 in zwarte inkt en een onbedrukte andere zijde. De tablet van 150 mg heeft dezelfde kleur en vorm en draagt de opdruk GS 5FV 150. Het is een tablet met gereguleerde afgifte die geheel wordt ingeslikt.

De tablet bestaat uit een kern en twee filmomhullingen, en de opdruk gebeurt met zwarte drukinkt. De inkt (Opacode S-1-17823) bevat schellakglazuur (ongeveer 45%), zwart ijzeroxide (E172) en ammoniumhydroxide 28%.

Het toedieningsschema

• Startdosis: 150 mg eenmaal per dag. Er werd in klinische studies geen optimale dosis vastgesteld.
• Verhoging: bij onvoldoende verbetering na 4 weken op 150 mg mag de dosis worden verhoogd tot 300 mg eenmaal per dag. Tussen twee opeenvolgende dosissen moet minstens 24 uur zitten.
• Begin van de werking: bupropion begint te werken 14 dagen na de start van de behandeling; zoals bij alle antidepressiva kan het volledige effect pas na enkele weken duidelijk worden.
• Duur: een depressie wordt gedurende minstens 6 maanden behandeld, om zeker te zijn dat de patiënt symptoomvrij is.
• Slapeloosheid: ze komt zeer vaak voor en is vaak voorbijgaand. Ze kan worden verminderd door de tablet niet bij het slapengaan in te nemen, voor zover er 24 uur tussen de dosissen blijft.
• Overschakeling van Wellbutrin SR: van de tweemaal daagse tablet met verlengde afgifte wordt zo mogelijk overgeschakeld met dezelfde totale dagdosis.
• Leverinsufficiëntie: voorzichtigheid; bij lichte tot matige leverinsufficiëntie is de aanbevolen dosis 150 mg eenmaal per dag, door de grotere variabiliteit van de farmacokinetiek.
• Nierinsufficiëntie: 150 mg eenmaal per dag, omdat bupropion en zijn actieve metabolieten zich meer dan gebruikelijk kunnen opstapelen.
• Ouderen: in een studie volgden ouderen hetzelfde schema als volwassenen; een grotere gevoeligheid bij sommige ouderen kan niet worden uitgesloten.
• Inname: de tablet wordt geheel ingeslikt, met of zonder voedsel. Ze wordt niet gebroken, geplet of gekauwd, omdat dat het risico op bijwerkingen, waaronder convulsies, verhoogt.
• Stoppen: in klinische studies werden geen stopzettingsreacties waargenomen, maar omdat bupropion de heropname van catecholamines remt, kunnen een rebound-effect of stopzettingsreacties niet worden uitgesloten. Een geleidelijke afbouw kan worden overwogen.

Wie dit geneesmiddel niet mag gebruiken

Contra-indicaties

Volgens de SmPC mag Wellbutrin niet worden gebruikt bij:

• overgevoeligheid voor bupropion of een hulpstof;
• gelijktijdige inname van een ander geneesmiddel met bupropion, omdat de incidentie van convulsies dosisafhankelijk is en om overdosering te voorkomen;
• een bekende convulsieve stoornis of convulsies in de voorgeschiedenis;
• een bekende tumor van het centrale zenuwstelsel;
• plots ontwennen van alcohol of van een geneesmiddel met convulsierisico bij stopzetting, vooral benzodiazepines en verwante middelen;
• ernstige levercirrose;
• een huidige of vroegere diagnose van boulimie of anorexia nervosa;
• gelijktijdig gebruik van monoamine-oxidaseremmers (MAO-remmers). Na onomkeerbare MAO-remmers wordt minstens 14 dagen gewacht, na omkeerbare volstaan 24 uur.

Waarschuwingen

• Convulsies. De aanbevolen dosis mag niet worden overschreden. De incidentie bedroeg in klinische studies met doses tot 450 mg per dag ongeveer 0,1%. Het risico is hoger bij gelijktijdige middelen die de convulsiedrempel verlagen (antipsychotica, antidepressiva, antimalariamiddelen, tramadol, theofylline, systemische steroïden, chinolonen, sederende antihistaminica), alcoholmisbruik, hoofdletsel in de voorgeschiedenis, diabetes onder insuline of orale antidiabetica en gebruik van stimulantia of eetlustremmers. Wie een convulsie krijgt, stopt de behandeling.
• Zelfdoding. Depressie gaat gepaard met gedachten aan zelfdoding en zelfverwonding, tot er een aanzienlijke remissie is. Het risico kan toenemen in het vroege genezingsstadium en is groter bij een voorgeschiedenis ervan en bij patiënten jonger dan 25 jaar. Patiënten en verzorgers letten op verergering en ongewone gedragswijzigingen en roepen dan zonder verwijl medisch advies in. Bij kinderen en adolescenten is het risico met antidepressiva toegenomen.
• Manie en bipolaire stoornis. Psychotische en manische symptomen werden waargenomen, vooral bij een voorgeschiedenis van psychiatrische ziekte. Een majeure depressieve episode kan het eerste teken van een bipolaire stoornis zijn, dus patiënten worden vóór de start gescreend, met inbegrip van de familiale voorgeschiedenis.
• Misbruik en ongepaste toediening. Het risico op misbruik is laag, maar inhalatie van geplette tabletten of injectie van opgelost bupropion werd gemeld en kan snelle afgifte en overdosering geven; convulsies en overlijden werden gerapporteerd.
• Overgevoeligheid. Bij overgevoeligheidsreacties (rash, pruritus, urticaria, pijn op de borst, soms angio-oedeem, bronchospasme, anafylactische shock of multiform erytheem) wordt onmiddellijk gestopt, en de symptomatische behandeling duurt minstens een week.
• Ernstige huidreacties. Stevens-Johnson-syndroom, toxische epidermale necrolyse, AGEP en DRESS kunnen levensbedreigend zijn. Bij tekenen wordt bupropion onmiddellijk gestaakt en nooit meer herstart.
• Bloeddruk en hart. De bloeddruk wordt vóór de start gemeten en nadien gecontroleerd; hypertensie, soms ernstig, werd gemeld, ook zonder voorgeschiedenis, en met een nicotinepleister kan de bloeddruk stijgen. De ervaring bij hart- en vaatziekten is beperkt. Bupropion kan het Brugada-syndroom aan het licht brengen.
• Lever en nieren. Bij leverinsufficiëntie en nierinsufficiëntie wordt van nabij gecontroleerd op slapeloosheid, droge mond en convulsies, die op hoge plasmaspiegels kunnen wijzen.
• ECT. De ervaring met elektroconvulsietherapie is beperkt; voorzichtigheid is geboden.
• Urinetests. Door een chemische gelijkenis met amfetamines kunnen sommige urinesneltests vals-positief zijn, vooral voor amfetamines; een positieve uitslag wordt bevestigd met een specifiekere methode.
• Serotoninesyndroom. Na markttoelating gemeld bij combinatie met SSRI's of SNRI's: veranderingen van de geestestoestand, instabiliteit van het autonome zenuwstelsel, neuromusculaire afwijkingen of maag-darmklachten. Bij vermoeden wordt de dosis verlaagd of gestopt.

Interacties

• MAO-remmers zijn tegenaangewezen (zie hierboven).
• Bupropion en hydroxybupropion remmen CYP2D6, tot minstens 7 dagen na de laatste dosis. Samen met desipramine namen Cmax en AUC 2- tot 5-voudig toe. Bij middelen met een nauwe therapeutische index die via CYP2D6 worden afgebroken (desipramine, imipramine, risperidon, thioridazine, metoprolol, SSRI's, propafenon, flecaïnide) start het andere middel in een lagere dosis. Met tamoxifen wordt bupropion indien mogelijk vermeden, omdat de vorming van de actieve metaboliet endoxifen kan dalen.
• Citalopram: Cmax en AUC stegen met 30% en 40%. Digoxine: het gehalte kan dalen en bij het stoppen van bupropion stijgen, dus controle op toxiciteit.
• CYP2B6-substraten en -remmers (cyclofosfamide, ifosfamide, orfenadrine, ticlopidine, clopidogrel) kunnen de bupropionspiegel verhogen en die van hydroxybupropion verlagen.
• Inductoren (carbamazepine, fenytoïne, ritonavir, efavirenz) of remmers (valproaat) vragen voorzichtigheid. Ritonavir verminderde de blootstelling met ongeveer 20 tot 80% en efavirenz met ongeveer 55%; de maximale dosis mag niet worden overschreden.
• Levodopa of amantadine: meer bijwerkingen, zoals nausea, braken en neuropsychiatrische voorvallen.
• Alcohol wordt zoveel mogelijk beperkt of vermeden, wegens zeldzame neuropsychiatrische bijwerkingen en verminderde alcoholtolerantie. Met diazepam was er minder sedatie dan met diazepam alleen. De ervaring met sint-janskruid is beperkt.

Zwangerschap, borstvoeding, rijvaardigheid en overdosering

In sommige epidemiologische studies ging blootstelling in het eerste trimester gepaard met een verhoogd risico op aangeboren hartmisvormingen, vooral ventrikelseptumdefect en defecten van het uitstroomkanaal van het linkerhart; niet alle studies bevestigden dat. Dieronderzoek wees niet op schadelijke effecten voor de voortplanting. Wellbutrin wordt tijdens de zwangerschap alleen gebruikt als de klinische toestand van de vrouw dat vereist en alternatieven geen optie zijn. Bupropion en zijn metabolieten gaan over in de moedermelk, dus voordeel van borstvoeding en van behandeling worden afgewogen. Over de invloed op de vruchtbaarheid bij de mens bestaan geen gegevens. Omdat bupropion het inschattingsvermogen en de cognitieve en motorische vaardigheden kan beïnvloeden, wordt voorzichtig gereden en machines worden pas bediend als de patiënt zeker is dat het geen nadelige invloed heeft. Bij overdosering (tot meer dan 10 maal de maximale dosis gemeld) werden sufheid, bewustzijnsverlies, ecg-veranderingen met QRS-verlenging, aritmie en tachycardie gezien, zelden met fatale afloop. Ziekenhuisopname wordt aanbevolen, met controle van het ecg en de vitale functies; actieve kool wordt aanbevolen en er is geen specifiek antidotum.

Wat tijdens de behandeling kan optreden

De SmPC deelt de bijwerkingen in volgens de frequentie: zeer vaak is minstens 1 op 10, vaak 1 op 100 tot 1 op 10, soms 1 op 1.000 tot 1 op 100, zelden 1 op 10.000 tot 1 op 1.000 en zeer zelden < 1/10.000. Overgevoeligheid kan zich uiten als huidreactie. De incidentie van convulsies bedraagt ongeveer 0,1%; het vaakste type is de veralgemeende tonisch-clonische convulsie, die kan leiden tot post-ictale verwardheid of geheugenaantasting.

De melding van een onverwacht effect loopt via de apotheker, de arts of het Belgische meldportaal.be.

Bewaarcondities

Wellbutrin wordt bewaard in de oorspronkelijke verpakking, ter bescherming tegen licht en vocht. De flacon bevat een droogmiddelcapsule die erin blijft, en de dop wordt na gebruik goed gesloten. De houdbaarheid bedraagt 2 jaar; kijk de vervaldatum op de doos na en bewaar het geneesmiddel buiten het bereik en het zicht van kinderen. Ongebruikte of verlopen tabletten brengt u naar de apotheek.

Vragen en antwoorden

De geraadpleegde documenten

De gegevens komen uit de Belgische samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter van Wellbutrin XR, laatst gepubliceerd op 31 augustus 2026 door het FAGG, en uit het register van geneesmiddelen van het FAGG.

• Wellbutrin XR: samenvatting van de productkenmerken (FAGG)
• Wellbutrin XR: bijsluiter voor de patiënt (FAGG)

Nagelezen door Pharmacie du Pont de l’État · 11/11/2026