Olmesartan: tabletten, dosering en bijwerkingen

Olmesartan begrijpen

Een bloeddruk die bij herhaalde metingen te hoog blijft, is de gebruikelijke aanleiding om olmesartan voor te schrijven. Het gaat om een geneesmiddel op voorschrift met olmesartanmedoxomil als werkzame stof, een angiotensine II-receptorantagonist (ATC-code C09CA08). In de dagelijkse praktijk volstaat vaak een korte aanduiding als Olmesartan 20 voor de tablet van 20 mg; de volledige benaming van het product in het register bevat ook de naam van de vergunninghouder.

De referentiedocumentatie van deze pagina is de Belgische samenvatting van de productkenmerken (SmPC) van Olmesartan Teva, een filmomhulde tablet met olmesartanmedoxomil in de sterktes 10 mg, 20 mg en 40 mg. Houder van die vergunning is Teva B.V., gevestigd in Haarlem. Dezelfde werkzame stof komt in het register ook voor onder andere benamingen en in een combinatie met hydrochloorthiazide; die producten hebben elk hun eigen documentatie, die op onderdelen kan verschillen.

Angiotensine II-receptorantagonisten, ook sartanen genoemd, behoren tot de middelen die het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS) beïnvloeden. Die klasse heeft specifieke aandachtspunten: het kaliumgehalte, de nierfunctie en de zwangerschap. Ze komen verderop uitgebreid aan bod. Omdat het om een voorschriftplichtig geneesmiddel gaat, bepaalt de arts of het past en in welke dosis.

Wat Olmesartan behandelt

De SmPC noemt twee indicaties:

• behandeling van essentiële hypertensie bij volwassenen;
• behandeling van hypertensie bij kinderen en jongeren van 6 tot 18 jaar.

Essentiële hypertensie is een verhoogde bloeddruk waarvoor geen afzonderlijke oorzaak is aangewezen. Voor kinderen jonger dan 6 jaar zijn er geen doseringsaanbevelingen: bij kinderen van 1 tot 5 jaar zijn veiligheid en werkzaamheid niet vastgesteld, en het middel mag uit veiligheidsoverwegingen en bij gebrek aan gegevens niet gebruikt worden bij kinderen jonger dan 1 jaar.

Gebruik en dosering

De tablet is bestemd voor oraal gebruik. Om de therapietrouw te vergroten wordt aanbevolen ze elke dag rond hetzelfde tijdstip in te nemen, met of zonder voedsel, bijvoorbeeld bij het ontbijt, met voldoende vloeistof zoals een glas water. De tablet mag niet gekauwd worden.

Het bloeddrukverlagend effect is zeer duidelijk aanwezig binnen 2 weken na aanvang van de therapie en is ongeveer 8 weken na de start maximaal. Dat is belangrijk wanneer een dosiswijziging wordt overwogen.

Wat het geneesmiddel bevat

Sterktes, uiterlijk en lactose

Hulpstoffen

Verpakking

Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als galactose-intolerantie, algehele lactasedeficiëntie of glucose-galactosemalabsorptie mogen dit geneesmiddel niet gebruiken.

Contra-indicaties en waarschuwingen

Contra-indicaties

• overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de hulpstoffen;
• het tweede en derde trimester van de zwangerschap;
• galwegobstructie;
• gelijktijdig gebruik met aliskiren-bevattende geneesmiddelen bij patiënten met diabetes mellitus of nierinsufficiëntie (GFR onder 60 ml/min/1,73 m²).

Bijzondere waarschuwingen

• Intravasculaire volumedepletie: symptomatische hypotensie, vooral na de eerste dosis, kan voorkomen bij volume- of natriumdepletie door een krachtig diureticum, een zoutarm dieet, diarree of braken. Die toestand wordt vóór de toediening gecorrigeerd.
• Andere toestanden met stimulatie van het RAAS: bij patiënten bij wie vaattonus en nierfunctie hoofdzakelijk van dat systeem afhangen, zoals bij ernstig congestief hartfalen of een onderliggende nierziekte met nierarteriestenose, gaat behandeling met middelen die dit systeem beïnvloeden gepaard met acute hypotensie, azotemie, oligurie of in zeldzame gevallen acuut nierfalen. Dat kan ook bij angiotensine II-receptorantagonisten niet worden uitgesloten.
• Renovasculaire hypertensie: bij bilaterale nierarteriestenose of stenose van de arterie naar één functionerende nier bestaat een verhoogd risico op ernstige hypotensie en nierinsufficiëntie.
• Nierinsufficiëntie en niertransplantatie: een periodieke controle van serumkalium en serumcreatinine wordt aanbevolen. Er is geen ervaring bij een recente niertransplantatie of bij nierinsufficiëntie in het eindstadium (creatinineklaring onder 12 ml/min).
• Leverinsufficiëntie: bij ernstige insufficiëntie is er geen ervaring en wordt gebruik niet aanbevolen.
• Hyperkaliëmie: middelen die het RAAS beïnvloeden kunnen hyperkaliëmie veroorzaken, met mogelijk fatale afloop. Het risico is hoger bij ouderen, bij nierinsufficiëntie, bij diabetici, bij gelijktijdig gebruik van middelen die het kalium verhogen en bij bijkomende aandoeningen zoals dehydratatie, acute cardiale decompensatie, metabole acidose, verslechtering van de nierfunctie, plotse verslechtering van de toestand van de nier (bijvoorbeeld bij infecties) of cellyse (bijvoorbeeld acute ischemie van een ledemaat, rabdomyolyse, uitgebreid trauma). Als risicofactoren noemt de SmPC onder meer diabetes, nierinsufficiëntie en leeftijd boven 70 jaar; geneesmiddelen die kunnen bijdragen zijn kaliumbevattende zoutvervangers, kaliumsparende diuretica, ACE-remmers, angiotensine II-receptorantagonisten, NSAID's (ook selectieve COX-2-remmers), heparine, immunosuppressiva zoals ciclosporine of tacrolimus en trimethoprim. Bij risicopatiënten wordt het kalium nauwgezet gecontroleerd.
• Dubbele blokkade van het RAAS: de combinatie van ACE-remmers, angiotensine II-receptorantagonisten of aliskiren verhoogt het risico op hypotensie, hyperkaliëmie en verminderde nierfunctie, acuut nierfalen inbegrepen, en wordt daarom niet aanbevolen. Is ze absoluut noodzakelijk, dan gebeurt dat onder toezicht van een specialist, met regelmatige controle van nierfunctie, elektrolyten en bloeddruk. ACE-remmers en angiotensine II-receptorantagonisten worden niet samen genomen door patiënten met diabetische nefropathie.
• Lithium: de combinatie met olmesartanmedoxomil wordt niet aanbevolen.
• Aorta- of mitralisklepstenose en obstructieve hypertrofische cardiomyopathie: zoals bij andere vasodilatoren is speciale voorzichtigheid geboden.
• Primair aldosteronisme: deze patiënten reageren in het algemeen niet op antihypertensiva die via het renine-angiotensinesysteem werken; gebruik wordt niet aanbevolen.
• Spruw-achtige enteropathie: zeer zelden komt bij olmesartan een ernstige vorm van chronische diarree met aanzienlijk gewichtsverlies voor, vanaf enkele maanden tot jaren na de start, mogelijk door een lokale vertraagde overgevoeligheidsreactie. Een darmbiopsie toont vaak villusatrofie. Zonder andere duidelijke oorzaak wordt olmesartan onmiddellijk gestaakt en niet heropgestart; verbetert de diarree niet in de week erna, dan wordt een specialist (bijvoorbeeld een gastro-enteroloog) overwogen.
• Intestinaal angio-oedeem: gemeld bij angiotensine II-receptorantagonisten, met buikpijn, misselijkheid, braken en diarree. De symptomen verdwenen na stopzetting; het gebruik wordt gestaakt en de patiënt gepast opgevolgd tot de symptomen volledig verdwenen zijn.
• Etnische verschillen: het bloeddrukverlagend effect is bij negroïde patiënten iets minder sterk dan bij patiënten met een lichte huidskleur, mogelijk door een hogere prevalentie van een lage reninestatus.
• Overige: een te sterke bloeddrukdaling kan bij ischemische hartziekte of ischemische cerebrale vaataandoeningen leiden tot een myocardinfarct of beroerte.

Interacties

• Andere antihypertensiva kunnen het bloeddrukverlagend effect verhogen.
• ACE-remmers, angiotensine II-receptorantagonisten of aliskiren: dubbele blokkade gaat gepaard met meer hypotensie, hyperkaliëmie en verminderde nierfunctie.
• Kaliumsupplementen, kaliumsparende diuretica, kaliumbevattende zoutvervangers en andere middelen die het serumkalium verhogen (bijvoorbeeld heparine): het kalium kan stijgen en het gelijktijdig gebruik wordt niet aangeraden.
• NSAID's (acetylsalicylzuur in doses boven 3 g per dag, en COX-2-remmers) kunnen synergistisch de glomerulaire filtratie verlagen, met een risico op acuut nierfalen. Bij de start worden de nierfunctie en de hydratatie gecontroleerd; het antihypertensieve effect kan bovendien afnemen.
• Colesevelam: verlaagt de blootstelling aan olmesartan; olmesartan wordt best minstens 4 uur vóór colesevelam ingenomen.
• Antacidum (aluminium/magnesiumhydroxide): een geringe daling van de biologische beschikbaarheid werd gezien. Warfarine en digoxine hadden geen effect op de farmacokinetiek van olmesartan.
• Lithium: omkeerbare stijgingen van het serumlithium en toxiciteit zijn gemeld met ACE-remmers en angiotensine II-receptorantagonisten; is de combinatie nodig, dan wordt het serumlithium zorgvuldig gecontroleerd.
• In studies met gezonde vrijwilligers werden geen klinisch relevante interacties gezien met warfarine, digoxine, een antacidum, hydrochloorthiazide en pravastatine. Olmesartan remde in vitro de belangrijkste cytochroom P450-enzymen niet klinisch relevant. Interactieonderzoek is enkel bij volwassenen uitgevoerd.

Zwangerschap en borstvoeding

Angiotensine II-receptorantagonisten worden niet aangeraden tijdens het eerste trimester en zijn gecontra-indiceerd tijdens het tweede en derde trimester. Wie zwanger wil worden, wordt overgeschakeld op een alternatieve antihypertensieve behandeling met een bewezen veiligheidsprofiel bij zwangerschap, tenzij voortzetting essentieel is. Wordt een zwangerschap vastgesteld, dan wordt de therapie onmiddellijk gestopt en zo nodig vervangen. Blootstelling in het tweede en derde trimester kan humane foetotoxiciteit (verminderde nierwerking, oligohydramnios, vertraagde ossificatie van de schedel) en neonatale toxiciteit (nierfalen, hypotensie, hyperkaliëmie) veroorzaken. Een echografisch onderzoek van nierfunctie en schedel wordt aangeraden, en kinderen van moeders die een sartaan namen, worden van nabij op hypotensie gevolgd. Het is niet bekend of olmesartan in de moedermelk terechtkomt; tijdens borstvoeding gaat de voorkeur uit naar alternatieven met een beter bewezen veiligheidsprofiel, zeker bij een pasgeborene of vroeggeborene.

Rijden en machines bedienen

Olmesartan heeft een geringe of matige invloed op de rijvaardigheid. Duizeligheid of vermoeidheid kunnen soms voorkomen bij een bloeddrukverlagende behandeling en het reactievermogen beïnvloeden.

Overdosering

De informatie over overdosering bij de mens is beperkt. Het meest waarschijnlijke effect is hypotensie; de patiënt wordt nauwgezet bewaakt en de behandeling is symptomatisch en ondersteunend. Over de dialyseerbaarheid van olmesartan is niets bekend.

Bijwerkingen en hun frequentie

De meest voorkomende bijwerkingen waren hoofdpijn (7,7 procent), griepachtige symptomen (4,0 procent) en duizeligheid (3,7 procent). In placebogecontroleerde monotherapiestudies was duizeligheid de enige bijwerking die ondubbelzinnig met de behandeling samenhing (2,5 procent bij olmesartanmedoxomil tegenover 0,9 procent bij placebo). Hypertriglyceridemie (2,0 tegenover 1,1 procent) en verhoogd creatinefosfokinase (1,3 tegenover 0,7 procent) kwamen iets vaker voor in de olmesartangroep. Zeer vaak betekent minstens 1 op 10, vaak minstens 1 op 100 en minder dan 1 op 10, soms minstens 1 op 1.000 en minder dan 1 op 100, zelden minstens 1 op 10.000 en minder dan 1 op 1.000, zeer zelden minder dan 1 op 10.000.

Enkele gevallen van rabdomyolyse werden gemeld bij tijdelijk gebruik van een angiotensine II-receptorblokker. Bij kinderen kwam in twee klinische studies bij 361 kinderen en jongeren van 1 tot 17 jaar een neusbloeding vaak voor (minstens 1 op 100 tot minder dan 1 op 10), terwijl dat bij volwassenen niet voorkwam; in een dubbelblinde studie van 3 weken was de incidentie van duizeligheid en hoofdpijn bij kinderen van 6 tot 17 jaar in de hoge-dosisgroep bijna verdubbeld. Bij ouderen is de frequentie van hypotensie lichtjes gestegen van zelden naar soms.

Vermoedelijke bijwerkingen worden gemeld via het meldpunt van het FAGG, Afdeling Vigilantie, op www.eenbijwerkingmelden.be.

Bewaren

Voor dit geneesmiddel gelden geen speciale bewaarcondities. De houdbaarheid bedraagt 3 jaar; de uiterste gebruiksdatum staat op de verpakking. De tabletten zitten in aluminium-aluminium blisters en blijven daar het best in tot het moment van inname.

Bewaar het geneesmiddel buiten het bereik van kinderen; de uiterste datum staat op de doos.

Veelgestelde vragen

Referenties en nalezing

De tekst volgt de Belgische samenvatting van de productkenmerken (SmPC) van Olmesartan Teva, Nederlandstalige versie, gepubliceerd door het FAGG op 26 oktober 2026, en de bijsluiter van dat product. Houder van de vergunning, sterktes en afleveringswijze komen uit het Belgische geneesmiddelenregister.

De pagina is informatief en vervangt geen advies van arts of apotheker. Ze werd samengesteld door Pharmacie du Pont de l'État in Erquelinnes.

• Samenvatting van de productkenmerken (SmPC) van Olmesartan Teva, FAGG
• Bijsluiter van Olmesartan Teva, FAGG

Nagelezen door Pharmacie du Pont de l’État · 09/11/2026