Lasix (furosemide): tabletten, dosering en bijwerkingen

Wat Lasix bevat en waarvoor het dient

Lasix is een geneesmiddel op voorschrift met furosemide als werkzame stof. Furosemide is een lisdiureticum, een middel dat de nieren aanzet om meer water en zout via de urine uit te scheiden; in het register draagt het de ATC-code C03CA01. De houder van de vergunning is Sanofi Belgium, gevestigd aan de Leonardo Da Vincilaan 19 in Diegem.

Wie de doos in handen heeft, ziet meestal een tablet van 40 mg. De Belgische vergunning voor Lasix omvat drie vormen: tabletten van 40 mg, een oplossing voor injectie van 20 mg per ampul van 2 ml en capsules met verlengde afgifte van 30 mg (Lasix Prolongatum). Het register vermeldt voor de tabletten ook een sterkte van 500 mg. Deze pagina behandelt in de eerste plaats de tabletten; waar de officiële tekst voor de andere vormen iets anders zegt, wordt dat uitdrukkelijk vermeld.

De SmPC noemt de volgende indicaties:

• oedemen als gevolg van hart- of leverziekten, met ascites (vocht in de buikholte);
• oedemen van renale oorsprong; bij een nefrotisch syndroom wanneer een behandeling van de oorzaak met corticosteroïden faalde of bij intolerantie voor corticoïden;
• ondersteunende behandeling van oedemen door veneuze insufficiëntie of door trombose;
• oedemen ten gevolge van brandwonden;
• essentiële hypertensie van lichte of matige graad. De behandelende arts bepaalt of in eerste instantie een thiazide of een lisdiureticum aangewezen is.

De injectie heeft bijkomende toepassingen waarbij een snelle diurese nodig is, zoals longoedeem of een hypertensieve crisis. Een voorschrift is vereist.

Het product in detail

Per tablet Lasix bevat het middel dus 40 mg furosemide. Lasix 40 mg is daarmee de sterkte waarop de dosisaanbevelingen van de SmPC in de eerste plaats gebaseerd zijn. De tablet is deelbaar.

De aanwezigheid van lactose is niet zonder belang. Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen zoals galactose-intolerantie, algehele lactasedeficiëntie of glucose-galactosemalabsorptie mogen dit geneesmiddel niet gebruiken.

Duur van de behandeling en dosis

Bij volwassenen en jongeren vanaf 15 jaar start de behandeling over het algemeen met 20 tot 40 mg per dag, bij voorkeur 's morgens. De verdere behandeling wordt bepaald door de diurese die daarna bereikt wordt. De laatste dosis van de dag wordt in de vroege namiddag ingenomen, zodat de nacht niet verstoord wordt door plassen. Hoe lang de behandeling duurt, hangt af van de aandoening en wordt door de arts beoordeeld.

Voor oedemen begint men met 20 of 40 mg per dag van Lasix 40 mg of van Lasix 30 mg Prolongatum. In sommige gevallen is tot 60 mg per dag, in één inname 's ochtends, aangewezen. Er mag niet meer dan 120 mg per dag worden toegediend. De onderhoudsdosis bedraagt over het algemeen 20 mg per dag of 40 mg om de twee dagen.

Voor hypertensie noemt de SmPC een start met 30 mg per dag, die bij ernstige gevallen tot 60 mg per dag kan worden opgevoerd. Daalt de bloeddruk bij die dosering onvoldoende, dan wordt Lasix gecombineerd met een niet-diuretisch bloeddrukverlagend middel.

Hoe neemt u de tabletten in? Lasix 40 mg tabletten worden zonder kauwen met een weinig vloeistof ingenomen. Of voedsel de opname van furosemide vermindert of verhoogt, hangt af van de farmaceutische formule; voor de tabletten en capsules is het aangeraden ze nuchter in te nemen.

Kinderen. Bij zuigelingen en kinderen jonger dan 15 jaar wordt Lasix voornamelijk oraal toegediend, met een dagelijkse richtdosis van 1 tot 3 mg per kg lichaamsgewicht tot een maximum van 40 mg per dag. De SmPC bevat een tabel met doses per leeftijd en gewicht voor orale behandeling met tabletten van 40 mg: bij een kind van 1 jaar (9,0 tot 9,5 kg) gaat het om 18 mg, bij 6 jaar (16,5 tot 17 kg) om 33 mg en bij 10 en 12 jaar (27 tot 32 kg) om 40 mg. De apotheker kan de individuele kinderdosis bereiden vanuit de 40 mg-tabletten: een tablet weegt in totaal 160 mg en 4 mg tabletmassa komt overeen met ongeveer 1 mg actief bestanddeel.

Verminderde nierfunctie. Bij een normale nierfunctie wordt ongeveer 12 procent van de furosemide via de gal uitgescheiden; naarmate de nierfunctie afneemt, kan dat aandeel meer dan 60 procent bedragen. Er komt dan ongeveer vijfmaal minder furosemide in de nierbuisjes terecht, zodat de dosis in dezelfde verhouding verhoogd moet worden om dezelfde diurese te bekomen. De halfwaardetijd loopt pas bij terminale nierinsufficiëntie (GFR onder 10 ml per minuut) op tot 13,5 uur.

Wie dit geneesmiddel niet mag gebruiken

Contra-indicaties

Furosemide mag niet toegediend worden aan patiënten met:

• overgevoeligheid voor furosemide of voor een van de hulpstoffen; er bestaat een gekruiste gevoeligheid tussen furosemide en sulfamiden (bijvoorbeeld antibiotica van het sulfamide- of sulfonylureatype);
• dehydratatie of hypovolemie;
• nierinsufficiëntie met oligo-anurie die niet op furosemide reageert;
• een precoma of comateuze toestand bij hepatische encefalopathie;
• ernstige hyponatriëmie;
• ernstige hypokaliëmie;
• zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven.

Wat de arts en de apotheker in de gaten houden

De behandeling vraagt regelmatig medisch toezicht. Furosemide wordt alleen intraveneus gegeven wanneer een snelle werking nodig is of orale toediening niet mogelijk of ondoeltreffend is; zo snel mogelijk wordt dan op een orale behandeling overgeschakeld. De urinestroom moet in stand blijven. Bij gedeeltelijke urinaire obstructie, bijvoorbeeld bij een moeilijke mictie, prostaathyperplasie of een stenose van de urethra, kan een grotere urineproductie de klachten uitlokken of verergeren; deze patiënten worden strikt gevolgd, vooral bij de start.

De opvolging is vooral nodig bij patiënten:

• met hypotensie;
• met een hoog risico op een sterke bloeddrukdaling, zoals bij een ernstige vernauwing van de kransslagaders of de hersenvaten;
• met latente of manifeste diabetes mellitus: het bloedsuikerverhogende effect is bescheiden, maar de glykemie wordt systematisch gecontroleerd;
• met jicht: de water- en zoutdepletie vermindert de uitscheiding van urinezuur en bij hyperurikemie kunnen jichtaanvallen vaker voorkomen;
• met een hepatorenaal syndroom, dus een functionele nierinsufficiëntie samen met een leveraandoening;
• met hypoproteïnemie, bijvoorbeeld bij een nefrotisch syndroom: de werking kan afnemen terwijl de ototoxiciteit kan stijgen, zodat de dosis nauwkeurig wordt aangepast.

Creatinine, natrium en kalium in het serum worden regelmatig gecontroleerd. Dat is vooral belangrijk bij een verhoogd risico op een verstoord elektrolytenevenwicht en bij bijkomend vochtverlies door braken, diarree of hevige transpiratie. Hypovolemie, uitdroging en elke ernstige verstoring van elektrolyten en zuur-basebalans moeten gecorrigeerd worden; soms is het nodig furosemide tijdelijk stop te zetten. Bij langdurige behandeling is een kaliumrijk dieet aangewezen.

Bij premature baby's kan furosemide nefrocalcinose of nefrolithiasis bespoedigen, en de toediening in de eerste levensweken kan het risico op een open ductus Botalli verhogen; de nierfunctie wordt opgevolgd en een echografie van de nieren uitgevoerd. In combinatie met risperidon werd bij oudere patiënten met dementie in placebogecontroleerde studies een hogere sterfte gezien dan bij risperidon of furosemide afzonderlijk; risico's en baten worden afgewogen en dehydratatie wordt bij deze patiënten vermeden. Een verergering of activering van systemische lupus erythematosus is mogelijk. Symptomatische hypotensie met duizeligheid, flauwvallen of bewustzijnsverlies kan optreden, vooral bij ouderen, bij gelijktijdig gebruik van andere middelen die de bloeddruk verlagen en bij andere aandoeningen met risico op hypotensie.

Interacties met andere geneesmiddelen

Niet aanbevolen. Aminoglycosiden en andere ototoxische middelen: furosemide kan hun ototoxiciteit versterken, en omdat die onomkeerbaar kan zijn, worden ze enkel om ernstige medische redenen samen gegeven. Chloralhydraat: bij intraveneuze furosemide binnen 24 uur na chloralhydraat zijn in geïsoleerde gevallen opvliegingen, transpiratie, agitatie, misselijkheid, bloeddrukstijging en tachycardie gemeld.

Bijzondere voorzorgen.

• Lithium: furosemide vermindert de uitscheiding van lithiumzouten; het lithiumgehalte in het bloed wordt strikt opgevolgd vanwege het risico op cardiotoxische en neurotoxische effecten.
• Cisplatine: ototoxische effecten kunnen optreden, en de nefrotoxiciteit kan toenemen als furosemide niet in lage dosis met een positieve vochtbalans wordt gegeven.
• Sucralfaat: niet innemen binnen twee uur na orale furosemide, want het vermindert de absorptie en de werking.
• ACE-remmers en sartanen: bij patiënten onder diuretica kan ernstige hypotensie met verminderde nierfunctie optreden bij de start of een dosisverhoging. Indien mogelijk wordt furosemide tijdelijk gestopt of verlaagd, 3 dagen voor die behandeling begint of de dosis stijgt.
• Risperidon: voorzichtigheid is vereist en voordelen en risico's worden vooraf afgewogen.
• Levothyroxine: hoge doses furosemide kunnen de binding van schildklierhormonen aan hun eiwitten remmen en zo de vrije hormonen verhogen; de dosis levothyroxine wordt zo nodig aangepast.

In acht te nemen associaties.

• Niet-steroïdale ontstekingsremmers, ook acetylsalicylzuur: verminderen het effect van furosemide en kunnen bij gedehydrateerde patiënten acute nierinsufficiëntie veroorzaken.
• Fenytoïne kan het effect van furosemide verminderen.
• Aliskiren verlaagt de plasmaconcentratie van orale furosemide; een verminderd diuretisch effect wordt opgevolgd.
• Nefrotoxische middelen, zoals cefalosporines en aminoglycosiden: furosemide kan hun nefrotoxiciteit versterken, vooral bij hoge doses.
• Salicylaten in hoge doses: kunnen door competitieve remming van de nierenuitscheiding een intoxicatie veroorzaken.
• Corticosteroïden, carbenoxolon, grote hoeveelheden zoethout en langdurig gebruik van laxativa verhogen het risico op hypokaliëmie; een mineralocorticoïde verlaagt het kaliumgehalte.
• Andere bloeddrukverlagende middelen of diuretica: een sterke bloeddrukdaling moet verwacht worden.
• Probenecide, methotrexaat en andere middelen die via de niertubuli worden uitgescheiden, kunnen het effect van furosemide verminderen; omgekeerd kan furosemide hun uitscheiding verminderen, met hogere serumgehalten bij hoge doses.
• Antidiabetica en bloeddrukverhogende sympathicomimetica zoals adrenaline en noradrenaline kunnen minder effect hebben.
• Curariserende spierrelaxantia of theofylline: hun effect kan versterkt worden.
• Elektrolytenstoornissen zoals hypokaliëmie of hypomagnesemie kunnen de toxiciteit van digitalispreparaten en van middelen die het QT-interval verlengen verhogen.
• Clofibraat kan het effect van furosemide versterken; houtskool, cholestyramine en colestipol verminderen het.
• Een ander lisdiureticum wordt niet tegelijk toegediend.
• Ciclosporine A: verhoogd risico op artritis urica door hyperurikemie en een verminderde uraatexcretie.
• Contraststoffen: bij patiënten met een verhoogd risico op nefropathie is de nierfunctie na blootstelling vaker verminderd dan bij patiënten die enkel intraveneus gehydrateerd werden.

Zwangerschap, borstvoeding, rijden

Furosemide passeert de placenta en mag niet aan zwangere vrouwen worden gegeven, behalve wanneer dat uitdrukkelijk geïndiceerd is; de groei van de foetus wordt dan strikt gevolgd. Lasix mag niet tijdens de borstvoedingsperiode worden gegeven, omdat furosemide in de moedermelk terechtkomt en diuretica de lactatie kunnen afremmen. Bijwerkingen zoals hypotensie kunnen het concentratie- en reactievermogen verminderen en zo een risico vormen bij het besturen van een voertuig of het bedienen van machines, vooral bij de start van de behandeling, bij een wissel van geneesmiddel en bij gelijktijdig alcoholgebruik.

Overdosering

De klinische gevolgen van een acute of chronische overdosis hangen af van het verlies aan vocht en elektrolyten: hypovolemie, dehydratatie, hemoconcentratie, ritmestoornissen (met inbegrip van A-V-blok en kamerfibrillatie), ernstige hypotensie tot een shocktoestand, acute nierinsufficiëntie, trombose, delirium, paralysis flaccida, apathie en verwardheid. Er is geen specifiek antidotum; vocht- en elektrolytenstoornissen worden gecorrigeerd.

Bijwerkingen: frequentie en wat te doen

De frequenties komen uit literatuurgegevens over studies met furosemide bij samen 1387 patiënten, bij elke dosis en indicatie. Verschilde de frequentiecategorie voor dezelfde bijwerking, dan werd de hoogste gekozen. De indeling is: zeer vaak (minstens 1 op 10), vaak (minstens 1 op 100, minder dan 1 geval op 10), soms (minstens 1 op 1.000, minder dan 1 geval op 100), zelden (minstens 1 op 10.000, minder dan 1 geval op 1.000), zeer zelden (minder dan 1 geval op 10.000) en niet bekend.

Zeer vaak

• elektrolytenstoornissen, ook symptomatische, en dehydratatie en hypovolemie, vooral bij ouderen; bij hoge doses bij patiënten met een normale nierfunctie kan ernstig acuut elektrolytenverlies optreden;
• verhoogd creatinine en verhoogde triglyceriden in het bloed;
• hypotensie, ook orthostatische (bij intraveneuze infusie).

Vaak

• hemoconcentratie door ernstige vochtdepletie, met neiging tot trombose;
• hyponatremie, hypochloremie, hypokaliëmie, verhoogd cholesterol, verhoogd urinezuur met jichtaanvallen en een verhoogd urinevolume;
• toegenomen urineproductie, wat klachten bij mensen met plasproblemen kan uitlokken of verergeren;
• hepatische encefalopathie bij patiënten met hepatocellulaire insufficiëntie.

Soms

• trombocytopenie;
• verslechtering van de glucosetolerantie; bij diabetici kan dat de glykemiecontrole verstoren en furosemide kan een latente diabetes manifest maken;
• gehoorstoornissen die meestal tijdelijk zijn, vooral bij nierinsufficiëntie of hypoproteïnemie en bij te snelle intraveneuze toediening; gevallen van doofheid, soms onomkeerbaar, zijn gemeld na orale of intraveneuze toediening;
• misselijkheid;
• jeuk, netelroos, uitslag, bulleuze dermatitis, erythema multiforme, pemfigoïd, dermatitis exfoliativa, purpura en lichtgevoeligheid.

Zelden

• leukopenie en eosinofilie;
• ernstige anafylactische of anafylactoïde reacties, onder meer met shock;
• vasculitis;
• braken en diarree;
• tubulointerstitiële nefritis;
• paresthesie;
• koorts.

Zeer zelden

• agranulocytose, aplastische of hemolytische anemie;
• oorsuizen;
• acute pancreatitis;
• cholestase en verhoogde transaminasen; uitzonderlijk geelzucht.

Niet bekend

• verergering of activering van systemische lupus erythematosus;
• hypocalcemie, hypomagnesemie, verhoogd bloedureum, metabole alkalose en pseudo-Bartter-syndroom bij misbruik of langdurig gebruik;
• neiging tot de ontwikkeling van trombosen;
• Stevens-Johnson-syndroom, toxische epidermale necrolyse, AGEP, DRESS en lichenoïde reacties;
• verhoogd natrium- en chloorgehalte in de urine, urineretentie met overdistensie van de blaas, nierfalen, en bij premature baby's nefrocalcinose of nefrolithiasis;
• rabdomyolyse, vaak in de context van ernstige hypokaliëmie;
• verhoogd risico op een open ductus arteriosus bij premature baby's in de eerste levensweken;
• duizeligheid, flauwvallen, bewustzijnsverlies en hoofdpijn door symptomatische hypotensie;
• lokale reacties zoals pijn na een intramusculaire injectie.

Wat te doen

Furosemide kan de bloeddruk doen dalen. Als die daling uitgesproken is, kan ze gepaard gaan met een verminderd concentratie- en reactievermogen, duizeligheid, een spanningsgevoel in het hoofd, hoofdpijn, vertigo, slaperigheid, zwaktegevoel, gezichtsstoornissen, droge mond en orthostatische hypotensie. Elektrolytenstoornissen uiten zich in een versterkt dorstgevoel, gebrek aan eetlust, hoofdpijn, verwardheid, slaperigheid, kuitkrampen, spierkrampen en spierzwakte, tetanie, hartritmestoornissen en maag-darmklachten. Een kaliumtekort kan vooral na braken of diarree ontstaan en verhoogt de toxiciteit van hartglycosiden. Bij zulke klachten neemt u contact op met arts of apotheker; neem de tabletten niet op eigen initiatief weer op of af.

Vermoedelijke bijwerkingen kunnen gemeld worden via www.eenbijwerkingmelden.be, het meldpunt van het FAGG.

Bewaarcondities

Lasix 40 mg tabletten en de oplossing voor injectie worden beneden 25 °C en ter bescherming tegen licht bewaard. Voor de capsules met verlengde afgifte geldt een bewaargrens van 30 °C. De houdbaarheid bedraagt 3 jaar; de uiterste gebruiksdatum staat op de verpakking als maand en jaar (Exp.) en is de laatste dag van de vermelde maand.

Buiten het bereik van kinderen, met de uiterste datum op de verpakking gedrukt. Tabletten waarvan de datum verstreken is, brengt u terug naar de apotheek.

Veelgestelde vragen

Waar deze informatie vandaan komt

De tekst volgt de Belgische samenvatting van de productkenmerken (SmPC) van Lasix in de Nederlandstalige versie, goedgekeurd op 12 maart 2025 en door het FAGG gepubliceerd op 7 april 2025, en de bijsluiter van hetzelfde middel. Houder van de vergunning, sterktes en afleveringswijze komen uit het Belgische geneesmiddelenregister.

De pagina is informatief en vervangt geen advies van arts of apotheker. Ze werd samengesteld door Pharmacie du Pont de l'État in Erquelinnes.

• Samenvatting van de productkenmerken (SmPC) van Lasix, FAGG
• Bijsluiter van Lasix, FAGG

Nagelezen door Pharmacie du Pont de l’État · 07/11/2026