Furadantine 100 mg capsules (nitrofurantoïne): gebruik en dosering
In welke situaties Furadantine wordt gebruikt
Nitrofurantoïne, de werkzame stof van Furadantine, is een antibacterieel middel dat in de urinewegen wordt ingezet. De stof verlaat het lichaam via de nieren en de urine, die er geel of bruin door kan kleuren. Furadantine 100 bevat nitrofurantoïne in de vorm van macrokristallen (MC), verpakt in een harde capsule van 100 mg. De afleveringswijze is op voorschrift.
De officiële tekst noemt drie toepassingen:
- de behandeling van acute lagere urineweginfecties;
- de preventie van recidiverende chronische lagere urineweginfecties;
- de profylaxe bij transurethrale ingrepen (catheterisatie, cystoscopie, verblijfssonde) of na een chirurgische ingreep aan de urinewegen.
Een lagere urineweginfectie is een infectie van blaas of urinebuis, in het dagelijks taalgebruik een blaasontsteking of cystitis. De officiële tekst beschrijft ook waarvoor de stof niet bedoeld is: nitrofurantoïne is niet doeltreffend voor de behandeling van parenchymale infecties van een eenzijdig functionerende nier. Bij recidiverende of ernstige gevallen bij die patiënten moet een infectie ten gevolge van een chirurgische ingreep worden uitgesloten.
Voor wie klachten heeft, is het voorschrift het vertrekpunt: de arts beoordeelt of het om een eenvoudige of een verwikkelde infectie gaat, bepaalt de duur en houdt rekening met nierfunctie, zwangerschap en leeftijd. De pharmacie du Pont de l’État in Erquelinnes geeft op deze pagina informatie en neemt hier geen bestellingen aan.
Beschikbare vormen en sterktes
| Gegeven | Furadantine 100 mg | Furadantine 50 mg |
|---|---|---|
| Werkzame stof per capsule | 100 mg nitrofurantoïne (macrokristallen) | 50 mg nitrofurantoïne (macrokristallen) |
| Vorm | harde capsule | harde capsule |
| Uiterlijk en opdruk | opake gele capsule, “Eaton 009” | opake geelwitte capsule, “Eaton 008” |
| Lactose per capsule | 207,0 mg | 175,6 mg |
| Verpakking | doos met 50 capsules in blister, CNK 113399 | doos met 50 capsules in blister |
| Overige hulpstoffen | maïszetmeel, talk, lactose; capsule: gelatine, natriumlaurylsulfaat, quinolinegeel E104, titaandioxide E171 | |
| ATC-code | J01XE01, nitrofurantoïne | |
| Aflevering | op voorschrift | |
| Vergunninghouder | Amdipharm Limited, Unit 17, Northwood House, Northwood Crescent, Northwood, Dublin 9, D09 V504, Ierland | |
Voorzorgen bij gebruik
Contra-indicaties
- overgevoeligheid voor de werkzame stof of een hulpstof;
- verminderde nierfunctie (GFR lager dan 45 ml/min);
- glucose-6-fosfaatdehydrogenase (G6PD)-deficiëntie;
- acute porfyrie;
- zuigelingen jonger dan drie maanden en zwangerschap in de periode à terme (tijdens de barensweeën en de bevalling), omdat hemolytische anemie bij de foetus of de pasgeborene theoretisch mogelijk is door onrijpe enzymsystemen van de rode bloedcellen.
Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen zoals galactose-intolerantie, algehele lactasedeficiëntie of glucose-galactosemalabsorptie mogen dit geneesmiddel niet gebruiken, omdat het lactose bevat.
Waarschuwingen
Omdat bestaande aandoeningen long- of leverbijwerkingen kunnen maskeren, is voorzichtigheid geboden bij longziekten, gestoorde leverfunctie, neurologische aandoeningen en allergische diathese. Ook bij anemie, diabetes mellitus, verstoring van de elektrolytenbalans, uitputtende aandoeningen en vitamine B-deficiëntie, vooral foliumzuurdeficiëntie, wordt voorzichtig gedoseerd.
Hepatische reacties, zoals hepatitis, auto-immuunhepatitis, cholestatische geelzucht, chronische actieve hepatitis en levernecrose, komen zelden voor, maar er zijn sterfgevallen bekend. De eerste symptomen van chronische actieve hepatitis kunnen bedrieglijk zijn; daarom worden de biochemische leverwaarden regelmatig gecontroleerd. Bij hepatitis wordt het geneesmiddel onmiddellijk gestaakt. Perifere neuropathie, die ernstig of onomkeerbaar en zelfs levensbedreigend kan worden, werd gezien: de behandeling wordt afgebroken bij de eerste tekenen van neurale aantasting, zoals paresthesieën.
Acute, subacute en chronische pulmonale reacties zijn waargenomen. Treden ze op, dan wordt de behandeling onmiddellijk gestaakt. Chronische reacties, waaronder longfibrose en diffuse interstitiële pneumonitis, kunnen sluipend ontstaan en komen vaak bij oudere patiënten voor; bij langdurige therapie is nauwlettend toezicht op de longen aangewezen. Bij tekenen van hemolyse bij personen met een vermoeden van G6PD-deficiëntie wordt gestopt. Bij langdurige behandeling worden lever- en longsymptomen en andere tekenen van toxiciteit gecontroleerd, en bij onverklaarbare pulmonaire, hepatische, hematologische of neurologische syndromen wordt de behandeling gestopt.
Maag-darmklachten kunnen worden beperkt door het middel met voedsel of melk te nemen of door de dosering aan te passen. Urine kan geel of bruin kleuren en kan vals-positieve resultaten geven bij tests op reducerende stoffen voor urineglucose. Continue antimicrobiële profylaxe tegen terugkerende urineweginfecties komt pas in aanmerking nadat begeleiding en gedragsaanpassing werden geprobeerd en niet-antimicrobiële maatregelen niet hielpen. Profylaxe langer dan 3 tot 6 maanden wordt enkel overwogen als de voordelen duidelijk opwegen tegen de risico’s en er geen alternatieven zijn.
Interacties
- Voedsel en middelen die de maaglediging vertragen: verhogen de opname van nitrofurantoïne.
- Orale antacida met magnesium- of aluminiumzouten, en metoclopramide: verminderen de opname.
- Probenecid en sulfinpyrazon: verminderen de renale uitscheiding.
- Koolzuuranhydraseremmers en alkalisatie van de urine: verminderen de antibacteriële activiteit.
- Chinolonen: antibacterieel antagonisme bij gelijktijdig gebruik.
- Tests op urineglucose: mogelijke interferentie.
- Orale buiktyfusvaccin: antibacteriële middelen maken het onwerkzaam.
Zwangerschap, borstvoeding en rijvaardigheid
Nitrofurantoïne wordt sinds 1952 klinisch op grote schaal gebruikt en is goed gedocumenteerd. Bijwerkingen bij de moeder kunnen toch de uitkomst van de zwangerschap beïnvloeden, en onderzoek bij ratten toonde reproductietoxiciteit. Het middel wordt in de zwangerschap enkel gebruikt als de klinische toestand van de moeder het vereist, en tijdens de barensweeën en de bevalling is het gecontra-indiceerd. Kleine hoeveelheden gaan over in de moedermelk; borstvoeding bij een baby met bekende of vermoede deficiëntie van erytrocytenenzymen wordt tijdelijk vermeden. Dieronderzoek toonde geen teratogene effecten. Omdat duizeligheid en slaperigheid kunnen optreden, wordt niet gereden en worden geen machines bediend tot die symptomen verdwenen zijn.
Hoe neemt u Furadantine in?
De capsules zijn enkel voor oraal gebruik. Ze worden bij voorkeur tijdens de maaltijd genomen, of met voedsel, melk of yoghurt, voor een betere biologische beschikbaarheid en tolerantie. De dosis op het voorschrift blijft bepalend; de officiële tekst vermeldt:
| Situatie | Dosis | Duur |
|---|---|---|
| Acute lagere urineweginfectie (cystitis), volwassenen | 300 mg per dag in 3 giften, bij de maaltijden en bij het slapengaan | 5 dagen; 7 dagen bij verhoogd risico op complicaties, ook tijdens de zwangerschap |
| Profylaxe van recidiverende urineweginfecties | 50 tot 100 mg bij het slapengaan | 6 maanden |
| Profylaxe bij ingrepen | 50 mg, 4 keer per dag | de dag voor de ingreep en de 3 dagen erna |
| Kinderen van 9 tot 12 jaar, cystitis | 3 tot 7 mg/kg per dag in 4 gelijke doses, dus 50 mg vier keer per dag | 5 dagen |
| Kinderen van 12 tot 18 jaar, cystitis | 300 mg per dag in 3 doses | 5 dagen |
| Kinderen van 12 tot 18 jaar, profylaxe | 50 tot 100 mg bij het slapengaan | 6 maanden |
Het risico op complicaties van cystitis is verhoogd tijdens de zwangerschap, bij mannen, bij diabetes, bij een verzwakt immuunsysteem, bij anatomische afwijkingen van nieren en urinewegen, bij neurologische blaasaandoeningen en bij een verblijfskatheter. Bij een creatinineklaring onder 45 ml/min wordt Furadantine niet toegediend. Voor de behandeling van cystitis is het middel niet bestemd voor kinderen jonger dan 9 jaar, en voor profylaxe niet onder 12 jaar; voor jongere kinderen bestaan meer geschikte preparaten. Bij kinderen jonger dan 3 maanden is nitrofurantoïne gecontra-indiceerd. Een continue lage dosis profylaxe kan gedurende drie tot zes maanden worden gegeven.
Verdraagbaarheid van de behandeling
De officiële tekst deelt de bijwerkingen in volgens drie frequenties: soms (1 op 1.000 tot < 1/100), zelden (1 op 10.000 tot < 1/1.000) en niet bekend (kan niet worden geschat uit de beschikbare gegevens).
| Orgaanklasse | Frequentie | Bijwerkingen |
|---|---|---|
| Maagdarmstelsel | soms | braken, buikpijn en diarree |
| Maagdarmstelsel | niet bekend | nausea en pancreatitis |
| Bloed en lymfestelsel | zelden | aplastische anemie, agranulocytose, eosinofilie, leukopenie, granulocytopenie, trombocytopenie, megaloblastaire anemie |
| Immuunsysteem | zelden | exfoliatieve dermatitis en erythema multiforme, waaronder het syndroom van Stevens-Johnson |
| Immuunsysteem | niet bekend | allergische huidreacties (maculopapulaire, erythemateuze of eczemateuze erupties, urticaria, rash, angioneurotisch oedeem, cutane vasculitis, lupusachtig syndroom), koorts door het geneesmiddel, anafylaxie |
| Zenuwstelsel | zelden | depressie, euforie, verwarring, psychotische reacties, nystagmus, duizeligheid, hoofdpijn, somnolentie, perifere neuropathie (ook optische neuritis) die ernstig en onomkeerbaar kan worden |
| Zenuwstelsel | niet bekend | idiopathische intracraniale hypertensie |
| Ademhaling | zelden | chronische pulmonaire reacties |
| Ademhaling | niet bekend | acute pulmonaire reacties |
| Lever en gal | zelden | hepatische reacties, waaronder cholestatische icterus en chronische actieve hepatitis |
| Lever en gal | niet bekend | auto-immuunhepatitis |
| Voeding en stofwisseling | niet bekend | anorexie |
| Infecties | niet bekend | sialoadenitis |
| Huid | niet bekend | voorbijgaande alopecia |
| Spieren en gewrichten | niet bekend | artralgie |
| Nieren en urinewegen | niet bekend | interstitiële nefritis |
| Congenitale aandoeningen | zelden | hemolytische anemie bij G6PD-deficiëntie |
| Algemeen | zelden | asthenie |
Wat de officiële tekst erbij vermeldt
- De bloedwaarden normaliseerden in het algemeen na onderbreking van de behandeling.
- Het lupusachtig syndroom werd geassocieerd met pulmonaire reacties op nitrofurantoïne.
- Bij de eerste tekenen van neurologische betrokkenheid wordt de behandeling gestopt.
- Acute longreacties treden gewoonlijk op binnen de eerste week en zijn omkeerbaar na stopzetting. Ze uiten zich meestal als koorts, koude rillingen, pijn op de borst, dyspnoe, hoest, longinfiltratie met consolidatie of pleurale effusie en eosinofilie. Bij subacute reacties komen koorts en eosinofilie minder vaak voor.
- Chronische longreacties komen zelden voor bij wie de behandeling 6 maanden of langer ononderbroken volgde, en vaker bij oudere patiënten. Milde symptomen zoals koorts, rillingen, hoest en dyspnoe kunnen veelbetekenend zijn; flauwvallen en cyanose zijn zelden gemeld. De ernst en de blijvendheid lijken samen te hangen met de duur van de behandeling na de eerste klinische symptomen, en de longfunctie kan zelfs na het einde van de behandeling blijvend beschadigd zijn.
- Cholestatische icterus hangt doorgaans samen met korte behandelingen (gewoonlijk tot 2 weken); chronische actieve hepatitis, soms met levernecrose, met langdurige behandelingen (gewoonlijk na 6 maanden). De behandeling wordt gestopt bij de eerste tekenen van hepatotoxiciteit.
- Zoals bij andere antibiotica kunnen superinfecties met schimmels of resistente organismen zoals Pseudomonas voorkomen; ze blijven beperkt tot het urogenitale stelsel.
Bij overdosering komen maagirritatie, misselijkheid en braken voor. Er is geen specifiek antidotum, maar nitrofurantoïne kan worden gehemodialyseerd; bloedbeeld, lever- en longfunctie worden opgevolgd en overvloedig drinken bevordert de uitscheiding in de urine.Een onverwachte reactie is het melden waard bij het Belgische systeem voor geneesmiddelenbewaking.be van het FAGG.
Hoe bewaart u dit product?
Bewaar de capsules op kamertemperatuur (15 tot 25 °C), in de oorspronkelijke verpakking en beschermd tegen licht. De houdbaarheid bedraagt 5 jaar. Gebruik het geneesmiddel niet meer na de vervaldatum op de verpakking: de eerste twee cijfers geven de maand aan en de laatste cijfers het jaar.Berg het op buiten het bereik van kinderen en let op de vervaldatum op de doos. Ongebruikte capsules brengt u terug naar de apotheek.
Vragen die wij vaak krijgen
Moeten de capsules van Furadantine met eten worden ingenomen?
Ja, bij voorkeur tijdens de maaltijd, of met voedsel, melk of yoghurt. Dat zorgt volgens de officiële tekst voor een betere biologische beschikbaarheid en tolerantie.
Bij een acute cystitis bij volwassenen gaat het om 300 mg per dag in 3 giften, bij de maaltijden en bij het slapengaan, gedurende 5 dagen. De dosis op uw voorschrift blijft bepalend.
Waarom kan de urine tijdens de kuur geel of bruin kleuren?
Dat is een gekende eigenschap: de officiële tekst vermeldt dat de urine na inname van nitrofurantoïne geel of bruin kan worden. Tests op reducerende stoffen voor urineglucose kunnen daarbij vals-positief uitvallen. Klachten zoals hoest, koorts, kortademigheid, tintelingen in handen of voeten of tekenen van hepatitis zijn iets anders en vragen overleg met de arts.
Hoe weet u of een generiek middel met nitrofurantoïne gelijkwaardig is aan het merkproduct?
Een generiek geneesmiddel bevat dezelfde werkzame stof in dezelfde hoeveelheid en farmaceutische vorm als het referentiegeneesmiddel en moet aantonen dat het op dezelfde manier door het lichaam wordt opgenomen. Dat wordt beoordeeld voor het op de markt komt. Meer uitleg vindt u bij het EMA, het Europese agentschap; de apotheker kan de uitwisselbaarheid bij uw voorschrift nakijken.
Wat staat de Belgische wet toe voor een antibioticum op voorschrift zoals Furadantine?
Geneesmiddelen op voorschrift mogen in België niet online worden verkocht. Een erkende apotheek mag enkel geneesmiddelen zonder voorschrift online aanbieden, onder de voorwaarden van het FAGG. Deze pagina is een informatieve fiche zonder winkelmandje. Meer uitleg staat bij de regels van het FAGG.
Waarop deze fiche steunt
Deze fiche volgt de officiële samenvatting van de kenmerken van het product (SKP) van Furadantine MC, gepubliceerd door het FAGG (versie van 24 februari 2026), en de bijsluiter van dezelfde verpakking.
De pharmacie du Pont de l’État in Erquelinnes ondertekent deze informatie.Klopt er iets niet, dan zegt de arts of de apotheker dat.