Duloxetine capsules: indicaties, dosering en bijwerkingen
Wat is Duloxetine?
Voor welke klachten wordt Duloxetine voorgeschreven en tot welke groep behoort het? Duloxetine is een antidepressivum dat zowel de heropname van serotonine als die van noradrenaline remt. Het is bestemd voor volwassenen en heeft drie indicaties: de behandeling van een majeure depressieve stoornis, de behandeling van diabetische perifere neuropathische pijn en de behandeling van een gegeneraliseerde angststoornis. De ATC-code is N06AX21. Het geneesmiddel wordt in België enkel afgeleverd op voorschrift.
De referentieverpakking in het Belgische register is Duloxetine Eurogenerics 30 mg, een harde maagsapresistente capsule. De vergunning berust bij EG (Eurogenerics) NV in Brussel. De samenvatting van de kenmerken van het product (SmPC) die hier wordt gevolgd, beschrijft de capsules van 30 mg en 60 mg. In het register staat 33,65 mg duloxetinehydrochloride, gelijk aan 30 mg duloxetine.
Bij kinderen en adolescenten jonger dan 18 jaar wordt duloxetine bij een depressieve stoornis niet gebruikt, wegens problemen met veiligheid en werkzaamheid. Voor de angststoornis bij 7 tot 17 jaar is de veiligheid niet vastgesteld.
Wanneer en hoe gebruiken
Duloxetine wordt via de mond ingenomen, met of zonder voedsel. De capsule wordt eenmaal daags gebruikt. De doseringen van de bijsluiter per indicatie zijn:
- Majeure depressieve stoornis. De startdosis en de aanbevolen onderhoudsdosis is duloxetine 60 mg eenmaal daags. Dosissen tot een maximum van 120 mg per dag werden in klinische onderzoeken op veiligheid beoordeeld, maar er is geen klinisch bewijs dat patiënten die niet op de startdosis reageren baat hebben bij een hogere dosis. Een therapeutische respons wordt gewoonlijk na 2 tot 4 weken behandeling waargenomen. Na consolidatie wordt de behandeling nog enkele maanden voortgezet om terugval te voorkomen; bij herhaalde episodes kan langetermijnbehandeling met 60 tot 120 mg per dag overwogen worden.
- Gegeneraliseerde angststoornis. De aanbevolen startdosis is 30 mg eenmaal daags. Bij onvoldoende respons wordt de dosis verhoogd tot 60 mg, de gebruikelijke onderhoudsdosis bij de meeste patiënten. Bij een bijkomende majeure depressieve stoornis zijn start- en onderhoudsdosis 60 mg eenmaal daags. Dosissen tot 120 mg per dag zijn effectief gebleken; bij onvoldoende respons op 60 mg kan een verhoging naar 90 mg of 120 mg overwogen worden, op basis van de klinische respons en de verdraagbaarheid.
- Diabetische perifere neuropathische pijn. De startdosis en de aanbevolen onderhoudsdosis is 60 mg per dag. Hogere dosissen tot 120 mg per dag, in gelijk verdeelde doses, werden op veiligheid beoordeeld. Door de grote individuele variatie in plasmaconcentratie kunnen sommige patiënten baat hebben bij een hogere dosis. De respons wordt na 2 maanden geëvalueerd, want bij een onvoldoende eerste respons is een bijkomende respons daarna onwaarschijnlijk. Het therapeutische voordeel wordt minstens om de drie maanden opnieuw beoordeeld.
- Ouderen. Op grond van de leeftijd alleen wordt geen aanpassing aanbevolen. Voorzichtigheid is wel geboden, vooral bij 120 mg per dag, omdat de gegevens bij ouderen voor depressie en angststoornis bij die dosis beperkt zijn.
- Leverfunctiestoornis. Het middel mag niet worden gebruikt bij een leveraandoening die tot leverinsufficiëntie leidt.
- Nierfunctiestoornis. Bij een lichte of matige stoornis, met een creatinineklaring van 30 tot 80 ml/min, is geen aanpassing nodig. Bij een ernstige stoornis, met een creatinineklaring onder 30 ml/min, mag het middel niet worden gebruikt.
- Stopzetten. Plotseling stoppen wordt vermeden. De dosis wordt over minstens 1 tot 2 weken geleidelijk afgebouwd om de kans op onthoudingsverschijnselen klein te houden. Bij onverdraaglijke symptomen kan de vorige dosis hervat worden en daarna trager worden verlaagd.
Sterkte, vorm en verpakking
Elke capsule van 30 mg bevat 30 mg duloxetine, onder de vorm van hydrochloride, en elke capsule van 60 mg bevat 60 mg duloxetine. Duloxetine 30 mg heeft een wit lichaam en een donkerblauwe dop (capsulegrootte 3). Bij 60 mg is het lichaam groen en de dop donkerblauw (grootte 1). Beide sterkten zijn gevuld met gebroken witte, maagsapresistente pellets.
De vergunninghouder is EG (Eurogenerics) NV, Heizel Esplanade b22, 1020 Brussel. In het register staan onder de werkzame stof duloxetine namen als Duloxetine EG en Duloxetine Eurogenerics, naast andere handelsnamen, en dit in verschillende sterkten: 20, 30, 40, 45, 60, 90 en 120 mg. De SmPC van deze pagina heeft betrekking op de sterkten 30 mg en 60 mg.
Duloxetine bevat sucrose, een hulpstof met bekend effect: 66 mg per capsule van 30 mg en 132 mg per capsule van 60 mg. Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als fructose-intolerantie, glucose-galactose-malabsorptie of sucrase-isomaltase-insufficiëntie mogen dit geneesmiddel niet gebruiken.
| Kenmerk | 30 mg | 60 mg |
|---|---|---|
| Werkzame stof | 30 mg duloxetine (als hydrochloride) | 60 mg duloxetine (als hydrochloride) |
| Sucrose per capsule | 66 mg | 132 mg |
| Capsule | wit lichaam, donkerblauwe dop, grootte 3 | groen lichaam, donkerblauwe dop, grootte 1 |
| Inhoud | hypromellose, hypromelloseacetaatsuccinaat, sucrose, suikerbolletjes (sucrose en maïszetmeel), talk, titaandioxide (E171), hydroxypropylcellulose | |
| Capsuleomhulsel | gelatine, titaandioxide (E171), indigotine (E132) | gelatine, titaandioxide (E171), indigotine (E132), geel ijzeroxide (E172) |
| Verpakkingen | 7, 10, 14, 28, 30, 56, 60, 84, 90, 98, 112 of 140 capsules | 7, 10, 14, 28, 30, 56, 60, 84, 90, 98, 100, 112 of 140 capsules |
Verpakking: blisters van PVC en PCTFE, verzegeld met aluminiumfolie.
Waarschuwingen
Contra-indicaties
- overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de hulpstoffen;
- gelijktijdig gebruik met niet-selectieve, irreversibele MAO-remmers;
- een leveraandoening die tot leverinsufficiëntie leidt;
- gelijktijdig gebruik met fluvoxamine, ciprofloxacine of enoxacine, krachtige CYP1A2-remmers die de plasmaconcentratie van duloxetine verhogen;
- een ernstige nierfunctiestoornis (creatinineklaring onder 30 ml/min);
- het starten van de behandeling bij ongecontroleerde hypertensie, wegens een verhoogd risico op hypertensieve crisis.
Waarschuwingen en voorzorgen
Suïcide. Depressie en gegeneraliseerde angststoornis gaan gepaard met een verhoogd risico op suïcidale gedachten, zelfverwonding en suïcide. Dat risico blijft bestaan tot er een duidelijke remissie is. Omdat de eerste weken geen verbetering hoeven te geven, worden patiënten nauwlettend gevolgd, vooral wie in het verleden suïcidegerelateerde gebeurtenissen had of vóór de behandeling duidelijke suïcidale gedachten vertoonde. Bij patiënten jonger dan 25 jaar toonde een meta-analyse van antidepressiva een verhoogd risico op suïcidaal gedrag. Gevallen van suïcidale gedachten en suïcidaal gedrag zijn gemeld tijdens de behandeling en kort na het stoppen. Patiënten en hun verzorgers worden gewezen op klinische verergering, suïcidaal gedrag of suïcidale gedachten en ongewone gedragsveranderingen, en op de noodzaak om dan onmiddellijk medisch advies in te winnen.
Kinderen en adolescenten. In klinische studies werden suïcidegerelateerd gedrag en vijandigheid (vooral agressie, oppositioneel gedrag en woede) vaker waargenomen bij kinderen en adolescenten op antidepressiva dan op placebo.
Manie en convulsies. Voorzichtigheid is geboden bij een voorgeschiedenis van manie, bipolaire stoornis of convulsies.
Mydriasis. Pupilverwijding is gemeld. Voorzichtigheid is nodig bij een verhoogde oogdruk of een risico op acuut nauwekamerhoekglaucoom.
Bloeddruk en hartslag. Duloxetine kan de bloeddruk verhogen, vermoedelijk door het noradrenerge effect, en bij sommige patiënten tot klinisch belangrijke hypertensie leiden. Hypertensieve crisis is gemeld, vooral bij bestaande hypertensie. Bij bekende hypertensie of een andere hartziekte wordt de bloeddruk gecontroleerd, vooral tijdens de eerste maand. Bij een blijvende stijging komt dosisverlaging of geleidelijke stopzetting in aanmerking.
Serotoninesyndroom en maligne neurolepticasyndroom. Deze mogelijk levensbedreigende aandoeningen kunnen optreden, vooral bij combinatie met andere serotonerge middelen (SSRI's, SNRI's, tricyclische antidepressiva, triptanen), met middelen die het serotoninemetabolisme verstoren zoals MAO-remmers, of met antipsychotica en andere dopamineantagonisten. Kenmerken zijn agitatie, hallucinaties, coma, snelle hartslag, schommelende bloeddruk, hyperthermie, hyperreflexie, incoördinatie en maagdarmklachten. Is combinatie klinisch nodig, dan volgt nauwgezette observatie, vooral bij de start en bij dosisverhogingen.
Bloedingen. Met SSRI's en SNRI's, duloxetine inbegrepen, zijn bloedingsafwijkingen gemeld, zoals ecchymosen, purpura en gastro-intestinale bloedingen. Duloxetine kan het risico op bloedingen na de bevalling verhogen. Voorzichtigheid geldt bij anticoagulantia, bij middelen die de bloedplaatjesfunctie beïnvloeden, zoals NSAID's en acetylsalicylzuur, en bij een bloedingsneiging.
Hyponatriëmie. Een laag natriumgehalte is gemeld, soms onder 110 mmol/l, en kan een gevolg zijn van het syndroom van inadequate ADH-secretie. Voorzichtigheid geldt bij ouderen, levercirrose, uitdroging en diuretica.
Onthoudingsverschijnselen. Ze komen vaak voor, vooral na abrupt stoppen. In klinische onderzoeken traden na abrupt stoppen bijwerkingen op bij 45 % van de patiënten op duloxetine en bij 23 % van die op placebo. Ze zijn meestal licht tot matig, verschijnen in de eerste dagen en verdwijnen doorgaans binnen 2 weken, al houden ze bij sommigen 2 tot 3 maanden of langer aan. Daarom wordt over minstens 2 weken afgebouwd, afhankelijk van de behoefte van de patiënt.
Acathisie. Een onaangename rusteloosheid met drang tot bewegen, meestal in de eerste weken. Een dosisverhoging kan dan schadelijk zijn.
Lever. Leverbeschadiging, met sterk verhoogde leverenzymen (meer dan 10 maal de bovengrens), hepatitis en geelzucht, is gemeld, meestal in de eerste maanden en overwegend hepatocellulair.
Seksuele disfunctie en overige. SSRI's en SNRI's kunnen seksuele disfunctie veroorzaken, soms langdurig. Gelijktijdig gebruik van meer dan één product met duloxetine wordt vermeden.
Wisselwerkingen
- MAO-remmers. Niet combineren met niet-selectieve irreversibele MAO-remmers, en niet binnen 14 dagen na het stoppen ervan. Na het stoppen van duloxetine wordt minstens 5 dagen gewacht voor een MAO-remmer wordt gestart. Selectieve reversibele MAO-remmers zoals moclobemide worden niet aangeraden, en het antibioticum linezolide mag niet aan patiënten op duloxetine worden gegeven.
- CYP1A2-remmers. Fluvoxamine (100 mg eenmaal daags) verlaagde de schijnbare klaring van duloxetine met ongeveer 77 % en verhoogde de AUC met een factor 6. Daarom is de combinatie met fluvoxamine en andere krachtige CYP1A2-remmers uitgesloten.
- Middelen met een effect op het centrale zenuwstelsel. Voorzichtigheid bij alcohol en bij sedativa zoals benzodiazepinen, morfinomimetica, antipsychotica, fenobarbital en sederende antihistaminica.
- Serotonerge middelen. In zeldzame gevallen is het serotoninesyndroom gemeld bij combinatie van SSRI's of SNRI's met serotonerge middelen. Voorzichtigheid geldt bij tricyclische antidepressiva zoals clomipramine en amitriptyline, bij moclobemide en linezolide, sint-janskruid, triptanen, tramadol, pethidine en tryptofaan. Sint-janskruid kan ook de bijwerkingen vaker doen optreden.
- CYP2D6-substraten. Duloxetine is een matige CYP2D6-remmer. Met desipramine werd de AUC van desipramine 3 maal zo hoog, en bij tolterodine steeg de AUC met 71 %, zonder aanpassing van de dosering. Voorzichtigheid geldt bij risperidon en tricyclische antidepressiva zoals nortriptyline, amitriptyline en imipramine, vooral bij een smalle therapeutische breedte, zoals bij flecaïnide, propafenon en metoprolol.
- Theofylline. De farmacokinetiek van dit CYP1A2-substraat werd niet significant beïnvloed.
- Anticoagulantia en bloedplaatjesremmers. Voorzichtigheid wegens een mogelijk verhoogd bloedingsrisico; bij warfarine zijn INR-stijgingen gemeld.
- Roken. De plasmaspiegels van duloxetine liggen bij rokers bijna 50 % lager dan bij niet-rokers.
Zwangerschap, borstvoeding en vruchtbaarheid
Dieronderzoek toonde reproductietoxiciteit. Twee grote observationele studies, uit de VS (2.500 blootgestelden in het eerste trimester) en uit de EU (1.500), wijzen niet op een algeheel verhoogd risico op ernstige aangeboren misvormingen; voor hartmisvormingen zijn de resultaten onduidelijk. In de EU-studie hing blootstelling vanaf 20 weken zwangerschap samen met een verhoogd risico op vroeggeboorte (minder dan tweevoudig, ongeveer 6 extra vroeggeboorten per 100 behandelde vrouwen), meestal tussen 35 en 36 weken. Dit werd niet gezien in de Amerikaanse studie. Amerikaanse gegevens toonden een verhoogd risico op bloedingen na de bevalling (minder dan tweevoudig). Een mogelijk verhoogd risico op persisterende pulmonale hypertensie bij de pasgeborene, bekend van SSRI's, kan bij duloxetine niet worden uitgesloten. Bij de pasgeborene kunnen onthoudingsverschijnselen optreden, zoals hypotonie, tremor, voedingsproblemen, ademnood en convulsies. Duloxetine wordt tijdens de zwangerschap enkel gebruikt als het potentiële voordeel het risico voor de foetus rechtvaardigt, en een zwangerschap of zwangerschapswens wordt aan de arts gemeld. Duloxetine gaat in zeer geringe mate over in de moedermelk (ongeveer 0,14 % van de dosis van de moeder bereikt het kind), maar omdat de veiligheid bij jonge kinderen niet is vastgesteld, wordt het gebruik tijdens de borstvoeding niet aanbevolen. In dierstudies had duloxetine geen effect op de mannelijke vruchtbaarheid.
Rijden en machines
Er is geen onderzoek gedaan naar het effect op de rijvaardigheid. Duloxetine kan sedatie en duizeligheid veroorzaken, en wie die ervaart, vermijdt potentieel gevaarlijke taken zoals autorijden en het bedienen van machines.
Overdosering
Beschreven tekenen zijn slaperigheid, coma, serotoninesyndroom, toevallen, braken en snelle hartslag. Enkele fatale gevallen traden vooral op bij gecombineerde overdoseringen, maar ook met enkel duloxetine bij ongeveer 1000 mg. Er is geen specifiek tegengif.
De meest beschreven effecten
De meest gemelde bijwerkingen bij patiënten op duloxetine zijn misselijkheid, hoofdpijn, droge mond, slaperigheid en duizeligheid. De meeste vaak voorkomende bijwerkingen waren licht tot matig, traden gewoonlijk aan het begin van de behandeling op en verdwenen meestal, ook als de behandeling werd voortgezet. De lijst komt uit spontane meldingen en placebogecontroleerde studies. De officiële tabel deelt ze in per frequentie; die indeling per bijwerking vindt u in de samenvatting van de kenmerken van het product, waarnaar onderaan wordt verwezen.
| Orgaanklasse | Beschreven bijwerkingen |
|---|---|
| Infecties | laryngitis |
| Immuunsysteem | anafylactische reactie, overgevoeligheidsstoornis |
| Endocrien | hypothyreoïdie |
| Voeding en stofwisseling | verminderde eetlust, hyperglykemie (vooral bij diabetici), dehydratatie, hyponatriëmie, SIADH |
| Psychisch | slapeloosheid, agitatie, verminderd libido, angst, abnormaal orgasme, abnormale dromen, suïcidale ideeën, slaapstoornis, tandenknarsen, desoriëntatie, apathie, suïcidaal gedrag, manie, hallucinaties, agressie en woede |
| Zenuwstelsel | hoofdpijn, slaperigheid, duizeligheid, lethargie, tremor, paresthesie, myoclonus, acathisie, nervositeit, stoornis in oplettendheid, dysgeusie, dyskinesie, restless legs syndroom, slechte slaapkwaliteit, serotoninesyndroom, convulsies, psychomotorische onrust, extrapiramidale symptomen |
| Ogen | wazig zicht, mydriasis, visuele stoornissen, glaucoom |
| Oren | tinnitus, vertigo, oorpijn |
| Hart | palpitaties, tachycardie, supraventriculaire aritmie (hoofdzakelijk atriumfibrilleren), stresscardiomyopathie (takotsubo) |
| Bloedvaten | bloeddrukverhoging, blozen, syncope, hypertensie, orthostatische hypotensie, perifere kou, hypertensieve crisis |
| Ademhaling | geeuwen, beklemd gevoel in de keel, epistaxis, interstitiële longziekte, eosinofiele pneumonie |
| Maagdarmstelsel | misselijkheid, droge mond, constipatie, diarree, buikpijn, braken, dyspepsie, flatulentie, gastro-intestinale bloeding, gastro-enteritis, oprispingen, gastritis, dysfagie, stomatitis, bloed in de ontlasting, halitose, microscopische colitis |
| Lever en galwegen | hepatitis, verhoogde leverenzymen (ALAT, ASAT, alkalische fosfatase), acute leverbeschadiging, leverfalen, geelzucht |
| Huid | overmatig zweten, huiduitslag, nachtelijk zweten, urticaria, contactdermatitis, koud zweet, fotosensibiliteitsreacties, verhoogde neiging tot blauwe plekken, Stevens-Johnsonsyndroom, angioneurotisch oedeem, cutane vasculitis |
| Spieren en skelet | skeletspierpijn, spierspasmen, spierstijfheid, spiertrekkingen, trismus |
| Nieren en urinewegen | dysurie, pollakiurie, urineretentie, vertraagde urinelozing, nycturie, polyurie, verminderde urinestroom, abnormale urinegeur |
| Voortplantingsstelsel en borsten | erectiele disfunctie, ejaculatiestoornis, vertraagde ejaculatie, gynaecologische bloeding, menstruatiestoornis, seksuele disfunctie, pijn aan de testes, menopauzale symptomen, galactorroe, hyperprolactinemie, bloedingen na de bevalling |
| Algemeen | vallen, vermoeidheid, pijn op de borst, abnormaal gevoel, koud aanvoelen, dorst, rillingen, malaise, warm aanvoelen, wankele gang |
| Onderzoeken | gewichtsafname, gewichtstoename, verhoogd creatinekinase, verhoogd kalium, verhoogd cholesterol |
Suïcidale gedachten, tekenen van een serotoninesyndroom, een hypertensieve crisis en geelzucht vragen snel medisch advies.
Waar u dit geneesmiddel bewaart
De houdbaarheid bedraagt 3 jaar. Voor de temperatuur gelden geen bijzondere bewaarcondities. De capsules worden in de oorspronkelijke verpakking bewaard, ter bescherming tegen vocht, dus blijven ze in de blister tot de inname. Houd het geneesmiddel buiten het zicht en het bereik van kinderen en kijk de vervaldatum op de doos na. Niet meer gebruikte of vervallen capsules kunt u naar de apotheek brengen.
Veelgestelde vragen
Na hoeveel weken kan een patiënt het effect van duloxetine verwachten?
Bij een depressieve stoornis wordt een therapeutische respons gewoonlijk na 2 tot 4 weken waargenomen. Bij diabetische neuropathische pijn wordt de respons na 2 maanden geëvalueerd, omdat een bijkomende respons na die periode onwaarschijnlijk is. De voorschrijver beoordeelt het voordeel daarna minstens om de drie maanden opnieuw.
Waarom wordt duloxetine afgebouwd in plaats van van de ene dag op de andere stopgezet?
Onthoudingsverschijnselen komen vaak voor, vooral na abrupt stoppen: in klinische onderzoeken kreeg 45 % van de patiënten op duloxetine na abrupt stoppen bijwerkingen, tegenover 23 % op placebo. De bijsluiter schrijft een geleidelijke afbouw over minstens 1 tot 2 weken voor, en spreekt elders van minstens 2 weken afhankelijk van de behoefte.
Kunnen alcohol of andere antidepressiva samen met duloxetine worden gebruikt?
Voorzichtigheid is geboden. Alcohol en sedativa kunnen de werking op het centrale zenuwstelsel versterken, en andere serotonerge middelen zoals SSRI's, SNRI's, tricyclische antidepressiva, triptanen, tramadol en sint-janskruid kunnen een serotoninesyndroom uitlokken. MAO-remmers zijn uitgesloten.
Waarom worden patiënten jonger dan 25 jaar in de eerste weken van een behandeling met duloxetine extra opgevolgd?
Omdat bij depressie en gegeneraliseerde angststoornis het risico op suïcidale gedachten, zelfverwonding en suïcide verhoogd is, en dat risico blijft bestaan tot er een duidelijke remissie is. De eerste weken hoeven nog geen verbetering te geven, dus wordt de patiënt nauwlettend gevolgd. Bij patiënten jonger dan 25 jaar toonde een meta-analyse van antidepressiva een verhoogd risico op suïcidaal gedrag.
Patiënt en verzorgers laten onmiddellijk medisch advies inwinnen bij een klinische verergering, suïcidale gedachten of een ongewone gedragsverandering.
Beïnvloedt roken de werking van duloxetine?
Ja. Uit farmacokinetische analyses blijkt dat de plasmaspiegels van duloxetine bij rokers bijna 50 % lager liggen dan bij niet-rokers.
Is een duloxetinecapsule van een ander merk even doeltreffend als Cymbalta?
Voor generische middelen geldt dat het werkzame bestanddeel duloxetine in gelijke sterkte aanwezig moet zijn, in dezelfde vorm van harde maagsapresistente capsule, en dat de opname in het lichaam vergelijkbaar is bewezen. De hulpstoffen, de kleur en de opdruk van de capsule kunnen wel verschillen. Schakelt uw arts of apotheker over naar een ander duloxetinemerk, laat dan de sterkte op het doosje nakijken. Het Europees Geneesmiddelenbureau beschrijft de regels op zijn pagina over generische en hybride geneesmiddelen.
Hoe gaat u na of een verkoopsite voor geneesmiddelen werkelijk is aangemeld?
Duloxetine is voorschriftplichtig, en voorschriftplichtige geneesmiddelen mogen in België niet online worden verkocht. Een site die ze toch aanbiedt, handelt buiten de regels. Voor geneesmiddelen zonder voorschrift legt het FAGG de voorwaarden vast waaronder een vergunde apotheek online mag verkopen. Wat het agentschap daarover uitlegt, leest u op de pagina over het online kopen van geneesmiddelen. Deze site heeft geen winkelmandje.
Referenties en nalezing
Deze pagina neemt het officieel goedgekeurde document voor dit geneesmiddel over. De laatste publicatiedatum is 1 september 2026.
De apotheek Pharmacie du Pont de l'État in Erquelinnes ondertekent deze pagina.Wat deze pagina niet dekt, hoort bij een zorgverlener thuis.