Cefuroxime 500 mg filmomhulde tabletten: gebruik en risico's

Waarvoor wordt Cefuroxime gebruikt?

Cefuroxime is een antibioticum uit de groep van de cefalosporines (ATC-code J01DC02). In de tablet zit de werkzame stof onder de vorm van cefuroximaxetil, dat na inname cefuroxim levert; cefuroxim wordt vervolgens vooral via de nieren uit het lichaam verwijderd. Net als andere bètalactamantibiotica richt het middel zich op bacteriën en niet op virussen. Het register beschrijft het product als een geneesmiddel dat enkel op voorschrift wordt afgeleverd.

De filmomhulde tablet van cefuroxime 500 mg is goedgekeurd voor de behandeling van de hieronder opgesomde infecties bij volwassenen en bij kinderen vanaf 3 maanden:

• acute streptokokkentonsillitis en -faryngitis (keel- en amandelontsteking door streptokokken);
• acute bacteriële sinusitis;
• acute otitis media (middenoorontsteking);
• acute exacerbaties van chronische bronchitis;
• cystitis (blaasontsteking);
• pyelonefritis (ontsteking van het nierbekken);
• ongecompliceerde huidinfecties en infecties van de weke delen;
• de behandeling van de vroege ziekte van Lyme.

De officiële tekst voegt hieraan toe dat rekening moet worden gehouden met de richtlijnen voor het juiste gebruik van antibacteriële middelen. Een antibioticum wordt dus alleen ingezet voor een bacteriële infectie waarvoor het in de lijst hierboven is opgenomen, en de arts beslist op basis van de klachten, de ernst en de leeftijd of dat het geval is. Een verkoudheid of griep die door een virus wordt veroorzaakt, hoort niet bij deze indicaties.

Bij de ziekte van Lyme gaat het om een infectie door de spirocheet Borrelia burgdorferi; de tablet is bestemd voor het vroege stadium van die ziekte. Deze pagina zet de gegevens uit de officiële samenvatting van de productkenmerken (SmPC) op een rij, zonder ze te vervangen.

Werkzame stof en toedieningsvorm

Het referentieproduct in het Belgische register is Cefuroxime EG 500 mg filmomhulde tabletten, van de vergunninghouder EG (Eurogenerics) NV in Brussel. Elke filmomhulde tablet cefuroxime 500mg bevat 601,44 mg cefuroximaxetil, wat overeenkomt met 500 mg cefuroxim. De sterkte in het register is uitsluitend 500 mg.

Cefuroxime EG 500 mg is een witte, langwerpige filmomhulde tablet van 20,5 mm bij 9,8 mm. Dat formaat is relevant voor mensen die moeite hebben met slikken: de tablet mag niet worden geplet (zie de rubriek over de behandeling in de praktijk). Voor die situatie vermeldt de officiële tekst dat bij kinderen een orale suspensie van cefuroximaxetil kan worden gebruikt.

Elke tablet bevat 23,61 mg natrium. Dat is een hulpstof met bekend effect en komt overeen met 1,2 % van de door de WHO aanbevolen maximale dagelijkse inname van 2 g natrium voor een volwassene. Voor wie een natriumarm dieet volgt, is dat een cijfer om te kennen, al blijft het bedrag per tablet beperkt.

Een generiek geneesmiddel als cefuroxime EG 500 mg bevat dezelfde werkzame stof in dezelfde hoeveelheid als het referentiegeneesmiddel, maar de hulpstoffen, de kleur en de vorm van de tablet kunnen verschillen. Wie een allergie voor een van de hulpstoffen heeft, vindt de volledige lijst in de bijsluiter en in het register.

De SmPC wijst er verder op dat cefuroximaxetiltabletten en cefuroximaxetilgranulaat voor orale suspensie niet bio-equivalent zijn. Dat betekent dat de twee vormen niet op basis van milligram per milligram kunnen worden omgewisseld. Een eventuele overstap van tabletten naar suspensie is daarom een beslissing van de voorschrijver.

De risico's om te kennen

Wanneer Cefuroxime niet mag worden ingenomen

De officiële tekst somt drie contra-indicaties op:

• overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de hulpstoffen in de lijst van rubriek 6.1;
• een bekende overgevoeligheid voor cefalosporine-antibiotica;
• een voorgeschiedenis van ernstige overgevoeligheid, bijvoorbeeld een anafylactische reactie, voor elke andere vorm van bètalactamantibiotica: penicillines, monobactams en carbapenems.

Overgevoeligheidsreacties

Bijzondere zorg is nodig bij patiënten die een allergische reactie op penicilline of op andere bètalactamantibiotica hebben doorgemaakt, omdat er een risico op kruisgevoeligheid bestaat. Zoals bij alle bètalactamantibiotica zijn ernstige en soms dodelijke overgevoeligheidsreacties gemeld. Er zijn ook meldingen van overgevoeligheidsreacties die uitmondden in het Kounis-syndroom: een acute allergische kransslagaderspasme die kan leiden tot een myocardinfarct.

Bij een ernstige overgevoeligheidsreactie wordt de behandeling met cefuroxim onmiddellijk gestaakt en worden gepaste noodmaatregelen genomen. Vóór de start van de kuur moet worden nagegaan of er een voorgeschiedenis is van ernstige overgevoeligheid voor cefuroxim, andere cefalosporines of andere bètalactammiddelen. Wie in het verleden niet-ernstige overgevoeligheid voor bètalactammiddelen had, kan cefuroxim krijgen, maar met voorzichtigheid.

Ernstige huidreacties

Een onverwacht effect melden blijft nuttig: het Belgische meldsysteem verzamelt die meldingen. Ze kunnen levensbedreigend of dodelijk zijn. Op het moment van voorschrijven moeten patiënten de tekenen en symptomen kennen en nauwlettend worden gevolgd op huidreacties. Verschijnen er verdachte verschijnselen, dan wordt cefuroxim onmiddellijk gestaakt en wordt een alternatieve behandeling overwogen. Heeft iemand onder cefuroxim een ernstige reactie als SJS, TEN of DRESS ontwikkeld, dan mag de behandeling bij die persoon in geen geval worden hervat.

Jarisch-Herxheimer-reactie

Na het gebruik van cefuroximaxetil bij de ziekte van Lyme is de Jarisch-Herxheimer-reactie gemeld. Ze is het directe gevolg van de bactericide werking van het middel tegen de spirocheet Borrelia burgdorferi. Patiënten worden gerustgesteld: het is een veelvoorkomend en gewoonlijk zichzelf beperkend gevolg van een antibioticabehandeling van de ziekte van Lyme.

Overgroei van ongevoelige micro-organismen en colitis

Zoals andere antibiotica kan cefuroximaxetil leiden tot overgroei van Candida. Bij langdurig gebruik kunnen ook andere ongevoelige micro-organismen zich ontwikkelen, zoals enterokokken en Clostridium difficile, waardoor een onderbreking van de behandeling nodig kan zijn.

Pseudomembraneuze colitis is voor bijna alle antibacteriële middelen gemeld, cefuroxim inbegrepen, en kan van licht tot levensbedreigend verlopen. Met die diagnose moet rekening worden gehouden bij diarree tijdens of na de behandeling. De arts kan dan de behandeling staken en een specifieke behandeling voor Clostridium difficile overwegen. Geneesmiddelen die de darmperistaltiek remmen, mogen niet worden toegediend.

Invloed op laboratoriumtests

Het gebruik van cefuroxim is in verband gebracht met een positieve Coombs-test, wat kruisproeven met bloed kan verstoren. Bij een ferricyanidetest kan een vals-negatief resultaat optreden; voor de bepaling van de glucosespiegel in bloed of plasma wordt daarom de glucose-oxidasemethode of de hexokinasemethode aanbevolen bij patiënten die cefuroximaxetil krijgen.

Interacties met andere geneesmiddelen

• Maagzuurremmers. Geneesmiddelen die de zuurgraad in de maag verlagen, kunnen de biologische beschikbaarheid van cefuroximaxetil verlagen ten opzichte van de nuchtere toestand en doen het gunstige effect van voedsel op de opname vaak teniet.
• Hormonale anticonceptie. Cefuroximaxetil kan de darmflora beïnvloeden, waardoor minder oestrogeen wordt heropgenomen en de werkzaamheid van gecombineerde orale anticonceptiva afneemt.
• Probenecide. Cefuroxim wordt uitgescheiden door glomerulaire filtratie en tubulaire secretie. Gelijktijdig gebruik van probenecide wordt niet aanbevolen, omdat het de piekconcentratie, de oppervlakte onder de serumconcentratie-tijdcurve en de eliminatiehalfwaardetijd van cefuroxim significant verhoogt.
• Orale anticoagulantia. Gelijktijdig gebruik kan leiden tot een verhoogde INR.

Zwangerschap, borstvoeding en vruchtbaarheid

Over het gebruik van cefuroxim bij zwangere vrouwen zijn slechts beperkte gegevens beschikbaar. Uit dieronderzoek zijn geen schadelijke effecten gebleken op de zwangerschap, de embryonale of foetale ontwikkeling, de bevalling of de ontwikkeling na de geboorte. Het middel mag aan zwangere vrouwen alleen worden voorgeschreven als het voordeel zwaarder weegt dan het risico.

Cefuroxim gaat in kleine hoeveelheden over in de moedermelk. Bij therapeutische doses worden geen bijwerkingen verwacht, maar een risico op diarree en op schimmelinfectie van de slijmvliezen bij de zuigeling kan niet worden uitgesloten, en de mogelijkheid van sensibilisatie moet in aanmerking worden genomen. Daarom gebeurt het gebruik tijdens borstvoeding pas na een afweging van baten en risico's door de behandelende arts. Over de gevolgen voor de vruchtbaarheid bij de mens zijn geen gegevens; dierproeven toonden geen effect op de vruchtbaarheid.

Rijvaardigheid

Er is geen onderzoek verricht naar de invloed op de rijvaardigheid en het bedienen van machines. Omdat het geneesmiddel duizeligheid kan veroorzaken, worden patiënten gewaarschuwd voorzichtig te zijn bij het rijden of het bedienen van machines.

Overdosering

Een overdosis kan neurologische gevolgen hebben, waaronder encefalopathie, convulsies en coma. Symptomen kunnen optreden wanneer de dosis bij een verminderde nierfunctie niet correct wordt verlaagd. De serumspiegels van cefuroxim kunnen worden verlaagd door hemodialyse en peritoneale dialyse.

De behandeling in de praktijk

De gebruikelijke behandelduur bedraagt zeven dagen en kan variëren van vijf tot tien dagen. De dosering hangt af van de indicatie en van het lichaamsgewicht. Het voorschrift van de arts blijft het uitgangspunt; de gegevens hieronder komen uit de SmPC.

Volwassenen en kinderen van 40 kg of meer

• acute tonsillitis en faryngitis, acute bacteriële sinusitis: 250 mg tweemaal daags;
• acute otitis media: 500 mg tweemaal daags;
• acute exacerbaties van chronische bronchitis: 500 mg tweemaal daags;
• cystitis: 250 mg tweemaal daags;
• pyelonefritis: 250 mg tweemaal daags;
• ongecompliceerde infecties van huid en weke delen: 250 mg tweemaal daags;
• ziekte van Lyme: 500 mg tweemaal daags gedurende 14 dagen (met een spreiding van 10 tot 21 dagen).

Kinderen van minder dan 40 kg

• acute tonsillitis en faryngitis, acute bacteriële sinusitis: 10 mg/kg tweemaal daags, tot maximaal 125 mg tweemaal daags;
• kinderen van twee jaar of ouder met otitis media of, waar van toepassing, met ernstiger infecties: 15 mg/kg tweemaal daags, tot maximaal 250 mg tweemaal daags;
• cystitis: 15 mg/kg tweemaal daags, tot maximaal 250 mg tweemaal daags;
• pyelonefritis: 15 mg/kg tweemaal daags tot maximaal 250 mg tweemaal daags, gedurende 10 tot 14 dagen;
• ongecompliceerde infecties van huid en weke delen: 15 mg/kg tweemaal daags tot maximaal 250 mg tweemaal daags;
• ziekte van Lyme: 15 mg/kg tweemaal daags, tot maximaal 250 mg tweemaal daags gedurende 14 dagen (10 tot 21 dagen).

Met het gebruik van cefuroximaxetil bij kinderen jonger dan drie maanden is geen ervaring opgedaan.

Verminderde nierfunctie

De veiligheid en werkzaamheid van cefuroximaxetil bij patiënten met nierinsufficiëntie zijn niet vastgesteld. Omdat cefuroxim vooral via de nieren wordt uitgescheiden, wordt bij een duidelijk verminderde nierfunctie aanbevolen de dosering te verlagen om de tragere uitscheiding te compenseren. Cefuroxim wordt effectief door dialyse verwijderd.

• creatinineklaring van 30 ml/min/1,73 m² of meer (halfwaardetijd 1,4 tot 2,4 uur): geen dosisaanpassing nodig, standaarddosis van 125 mg tot 500 mg tweemaal daags;
• creatinineklaring van 10 tot 29 ml/min/1,73 m² (halfwaardetijd 4,6 uur): standaard individuele dosis, elke 24 uur toegediend;
• creatinineklaring onder 10 ml/min/1,73 m² (halfwaardetijd 16,8 uur): standaard individuele dosis, elke 48 uur toegediend;
• patiënten onder hemodialyse (halfwaardetijd 2 tot 4 uur): aan het einde van elke dialyse moet een bijkomende standaard individuele dosis worden gegeven.

Verminderde leverfunctie

Voor patiënten met een verminderde leverfunctie zijn geen gegevens beschikbaar. Omdat cefuroxim voornamelijk door de nieren wordt uitgescheiden, wordt verwacht dat leverdisfunctie de farmacokinetiek niet beïnvloedt.

Wijze van inname

• De tabletten zijn bestemd voor oraal gebruik.
• Ze worden na de maaltijd ingenomen voor een optimale opname van de werkzame stof.
• De tabletten mogen niet worden geplet en zijn dus niet geschikt voor wie geen tabletten kan slikken. Bij kinderen kan cefuroximaxetil orale suspensie worden gebruikt.

Mogelijke bijwerkingen

De meest voorkomende bijwerkingen zijn overgroei van Candida, eosinofilie, hoofdpijn, duizeligheid, gastro-intestinale stoornissen en een tijdelijke verhoging van de leverenzymen. De frequentiecategorieën in de tabel zijn schattingen: voor de meeste bijwerkingen zijn er geen geschikte gegevens, bijvoorbeeld uit placebogecontroleerde onderzoeken, om de incidentie te berekenen. Bovendien kan de incidentie variëren naargelang de indicatie. De frequenties van de zeldzaamste effecten (< 1/10.000) komen vooral uit postmarketinggegevens en berusten op een meldingspercentage, niet op de ware frequentie.

Gebruikte conventie: zeer vaak (1 op 10 of meer); vaak (1/100 tot < 1/10); soms (1 op 1.000 tot < 1/100); zelden (1 op 10.000 tot < 1/1.000); zeer zelden (< 1/10.000); niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald). Binnen elke frequentiegroep staan de bijwerkingen volgens afnemende ernst.

Cefalosporinen worden als klasse vaak geabsorbeerd aan het oppervlak van rodebloedcelmembranen en reageren daar met antilichamen die tegen het geneesmiddel zijn gericht. Dat verklaart de positieve Coombs-test, met mogelijke verstoring van kruisproeven met bloed, en zeer zelden een hemolytische anemie. Tijdelijke verhogingen van de leverenzymen in het serum zijn waargenomen en zijn meestal omkeerbaar.

Bij kinderen komt het veiligheidsprofiel van cefuroximaxetil overeen met dat bij volwassenen.

Diarree tijdens of na de kuur, een zich snel uitbreidende huiduitslag, zwelling van gezicht of keel of ademhalingsproblemen zijn signalen die niet moeten worden afgewacht: de arts of de apotheker wordt dan onmiddellijk gecontacteerd, en bij ernstige verschijnselen volgt een oproep van de hulpdiensten. Vermoedelijke bijwerkingen kunnen worden gemeld aan het Belgische geneesmiddelenagentschap (FAGG) via www.eenbijwerkingmelden.be. Elke melding helpt de verhouding tussen voordelen en risico's van het geneesmiddel voortdurend te volgen.

Houdbaarheid en bewaarcondities

De houdbaarheid van Cefuroxime EG 500 mg filmomhulde tabletten bedraagt 3 jaar. De tabletten worden bewaard beneden 25 °C. Ze zitten in PVC/PVdC-blisterverpakkingen, en de tablet blijft het best in de blister tot het moment van inname.

Een kind mag er niet bij kunnen, en de uiterste gebruiksdatum leest u op de doos. Overgebleven tabletten na een afgeronde kuur gooit u niet weg met het huisvuil of in het toilet; de apotheek neemt ongebruikte geneesmiddelen terug.

Vragen aan de balie

Waar deze informatie vandaan komt

De gegevens op deze pagina komen uit de officiële, door het FAGG gepubliceerde samenvatting van de productkenmerken (SmPC) van Cefuroxime EG 500 mg filmomhulde tabletten, laatst gepubliceerd op 28 augustus 2026, en uit de bijsluiter van hetzelfde product.

De behandelende arts blijft het aanspreekpunt voor bijzondere gevallen. Bij vragen over een lopende kuur kunt u terecht bij het team van Pharmacie du Pont de l'État in Erquelinnes.

• Samenvatting van de productkenmerken (SmPC), FAGG
• Bijsluiter, FAGG

Nagelezen door Pharmacie du Pont de l’État · 11/11/2026