Budesonide Easyhaler 100, 200 en 400 µg: gebruik en bijwerkingen

Budesonide: wat is dat?
Budesonide is geen neusspray, geen tablet en geen middel voor een acuut astma-aanval. Het product op deze pagina is Budesonide Easyhaler, een inhalatiepoeder in een poederinhalator met een meervoudige dosis, bestemd voor de onderhoudsbehandeling van persisterende astma. De werkzame stof is een corticosteroïd uit de groep van de inhalatiecorticosteroïden (ATC-code R03BA02), die langdurig en regelmatig wordt gebruikt.
Budesonide Easyhaler hoort niet bij een product dat de benauwdheid bij een aanval snel doet verdwijnen. De officiële tekst zegt het duidelijk: het middel is niet geschikt voor de behandeling van acute astma-aanvallen, acute dyspnoe of status asthmaticus. Daarvoor is een kortwerkende inhalatiebronchodilatator nodig, die steeds beschikbaar moet zijn.
Het is een profylactische behandeling: ze wordt regelmatig gebruikt, ook zonder klachten, en niet abrupt gestaakt. Het effect begint na enkele dagen en is na enkele weken maximaal.
Een merknaam en een stofnaam
De naam Pulmicort budesonide verwijst naar een merk. Deze pagina bespreekt een ander product, Budesonide Easyhaler van de vergunninghouder Orion Corporation, Orionintie 1, FI-02200 Espoo, Finland, en volgt de officiële tekst van dat product. Het wordt in België op voorschrift afgeleverd.
Wanneer dit geneesmiddel wordt voorgeschreven
De enige indicatie in de officiële tekst is de behandeling van lichte, matig ernstige en ernstige persisterende astma. Persisterend betekent dat de aandoening blijft bestaan en een voortdurende behandeling vraagt, in tegenstelling tot een enkele aanval die vanzelf voorbijgaat.
De onderhoudsdosis wordt aangepast aan de ernst van de ziekte en de klinische respons, met de laagste dosering waarbij de astma onder controle blijft. Doseringen zijn vastgelegd voor volwassenen, inclusief ouderen en jongeren van 12 tot 17 jaar, en voor kinderen van 6 tot 11 jaar.
Een snelwerkende geïnhaleerde bronchodilatator moet altijd beschikbaar zijn om acute symptomen te verlichten. Wie vaker aanvalsmedicatie nodig heeft of blijvende ademhalingsproblemen krijgt, neemt zo snel mogelijk contact op met de arts.
Samenstelling en vorm
Een afgemeten dosis bevat 100 microgram budesonide, in de sterkte van 100 µg per dosis. Het register kent drie sterkten: 100 µg, 200 µg en 400 µg per dosis. Met de Easyhaler bevat de afgegeven dosis (ex-actuator) dezelfde hoeveelheid werkzaam bestanddeel als de afgemeten dosis (ex-reservoir). Het product is een wit of bijna wit inhalatiepoeder met lactosemonohydraat als enige hulpstof; die bevat een kleine hoeveelheid melkeiwitten.
Een budesonide neusspray bestaat in een andere vorm met een andere toedieningsweg en heeft een eigen officiële tekst. De gegevens op deze pagina gelden alleen voor het inhalatiepoeder in de poederinhalator.
De benaming budesonide easyhaler duidt op de inhalator zelf: een inhalator met meerdere doses, door de inademingssnelheid bepaald. Het geneesmiddel volgt de ingeademde lucht naar de luchtwegen wanneer door het mondstuk wordt ingeademd. De inhalator bestaat uit zeven plastic onderdelen en een roestvrij stalen veer, en is verzegeld verpakt in een gelamineerd zakje (PET, aluminium en PE), met of zonder beschermend omhulsel, in een kartonnen doosje.
| Gegeven | Inhoud |
|---|---|
| Referentieverpakking | Budesonide Easyhaler 100 µg inhalatiepoeder, meervoudige dosis |
| Andere verpakkingen in het register | Budesonide Easyhaler 200 µg en 400 µg |
| Verpakkingen van de 100 µg-sterkte | 200 doses met beschermend omhulsel; 200 doses; 2 x 200 doses; 600 doses (3 x 200 doses) |
| Hulpstof | Lactosemonohydraat (met een kleine hoeveelheid melkeiwitten) |
| Vergunninghouder | Orion Corporation, Orionintie 1, FI-02200 Espoo, Finland |
| ATC-code | R03BA02 |
| Afleveringswijze | Op voorschrift |
Niet alle genoemde verpakkingsgroottes worden noodzakelijk in de handel gebracht.
Duur van de behandeling en dosis
In de volksmond wordt een inhalator vaak een puffer genoemd. De Easyhaler is echter geen spuitbus: het poeder komt pas in de longen terecht wanneer krachtig en diep door het mondstuk wordt ingeademd. Een budesonide puffer en deze poederinhalator hebben dus een andere gebruikstechniek. Ook de benaming budesonide eg in het register wijst op een ander product, een vernevelsuspensie voor verneveling; de doseringen hieronder gelden alleen voor het inhalatiepoeder in de Easyhaler.
Het gebruik wordt per patiënt ingesteld. Bij het overstappen van een ander inhalatiemiddel op de Easyhaler wordt rekening gehouden met de eerder gebruikte actieve stof, het doseringsschema en de wijze van toediening. De dosering wordt aangepast tot controle is bereikt en daarna ingesteld op de laagste dosering waarbij de astma onder controle blijft.
Aanvangsdosis
- Volwassenen, ouderen en jongeren van 12 tot 17 jaar met lichte astma (stap 2), en kinderen van 6 tot 11 jaar: 200 tot 400 microgram per dag. Zo nodig tot 800 microgram per dag.
- Volwassenen met matig ernstige (stap 3) of ernstige (stap 4) astma: de aanvangsdosis kan tot 1600 microgram per dag zijn.
Tweemaal daagse dosering
- Volwassenen, ouderen en jongeren van 12 tot 17 jaar: de gebruikelijke onderhoudsdosis is tweemaal daags 100 tot 400 microgram. Gedurende periodes van ernstige astma kan de dosis worden verhoogd tot 1600 microgram per dag, verdeeld over twee doseringen, en daarna worden verlaagd als de astma stabiel is.
- Kinderen van 6 tot 11 jaar: tweemaal daags 100 tot 200 microgram. Zo nodig tot 800 microgram per dag, verdeeld over twee doseringen, en daarna verlagen als de astma stabiel is.
Eenmaal daagse dosering
- Volwassenen met lichte tot matige astma (inclusief ouderen en jongeren van 12 tot 17 jaar): bij patiënten die nooit eerder inhalatiecorticosteroïden gebruikten, eenmaal daags 200 tot 400 microgram. Tot 800 microgram eenmaal daags kan bij patiënten die met tweemaal daags inhalatiecorticosteroïden (zoals budesonide of beclomethasondipropionaat) al onder controle zijn.
- Kinderen van 6 tot 11 jaar met lichte tot matige astma: bij wie nooit eerder steroïden gebruikte of met tweemaal daags inhalatiecorticosteroïden al onder controle is, eenmaal daags 200 tot 400 microgram.
De patiënt wordt overgezet op een eenmaal daagse dosis die gelijk is aan de totale dagelijkse dosis, rekening houdend met het geneesmiddel en de wijze van toediening. Daarna wordt de dosering verlaagd tot de minimale hoeveelheid die de astma goed onder controle houdt. De eenmaal daagse dosis wordt 's avonds genomen, consequent en elke avond op hetzelfde tijdstip. Er zijn onvoldoende gegevens om patiënten aan te raden van nieuwere inhalatiecorticosteroïden over te stappen op eenmaal daags Budesonide Easyhaler.
Wie een eenmaal daagse dosis gebruikt en merkt dat de astma verergert, bijvoorbeeld door een toegenomen gebruik van bronchodilatatoren of blijvende ademhalingsproblemen, kan de dosis corticosteroïden verdubbelen door ze tweemaal daags te gebruiken, en raadpleegt zo spoedig mogelijk de arts.
Patiënten die orale glucocorticosteroïden gebruiken
De overgang van orale naar inhalatiecorticosteroïden verloopt met zorg. De patiënt moet redelijk stabiel zijn voordat hij met een hoge dosering inhalatiesteroïden begint, via een tweemaal daagse dosis naast de gebruikelijke onderhoudsdosis van de systemische corticosteroïden. Na ongeveer 10 dagen wordt gestart met het afbouwen van de systemische corticosteroïden door de dagelijkse dosis geleidelijk te verlagen, bijvoorbeeld elke maand met 2,5 milligram prednisolon of het equivalent, naar een zo laag mogelijke dosering. Bij sommige patiënten kunnen de orale corticosteroïden volledig worden vervangen.
Het gebruik van de inhalator
Het middel is alleen bestemd voor inhalatie. Een arts of apotheker licht het gebruik van het apparaat toe. De gebruiksaanwijzing in de bijsluiter moet goed worden gelezen. De officiële tekst vraagt de patiënt op het volgende te wijzen:
- Na het openen van het zakje blijft de inhalator in het beschermende omhulsel; vóór de inhalatie wordt het apparaat geschud en geactiveerd.
- In zittende of staande positie wordt krachtig en diep door het mondstuk ingeademd. Nooit door het mondstuk uitademen: dat kan de afgemeten dosis verlagen. Gebeurt het toch, of wordt de inhalator meer dan eenmaal geactiveerd zonder te inhaleren, dan wordt het mondstuk op het tafeloppervlak of in de handpalm geleegd en de procedure herhaald.
- Na gebruik komt het stofkapje terug op het mondstuk en gaat het omhulsel dicht, om onbedoeld activeren te voorkomen.
- Na de inhalatie wordt de mond met water gespoeld of worden de tanden gepoetst, tegen orofaryngeale candidiasis en heesheid.
- Het mondstuk wordt met een droge doek schoongemaakt, nooit met water, want het poeder is gevoelig voor vocht.
- De inhalator wordt vervangen wanneer de teller op 0 staat, ook als er nog zichtbaar poeder in zit.
Wat u vooraf nagaat
Contra-indicatie
Overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor lactose, dat kleine hoeveelheden melkeiwitten bevat. Patiënten met de zeldzame erfelijke aandoeningen galactose-intolerantie, Lapp-lactasedeficiëntie of malabsorptie van glucose-galactose mogen dit geneesmiddel niet gebruiken. Lactose bevat kleine hoeveelheden melkeiwitten en kan daardoor allergische reacties veroorzaken.
Waarschuwingen bij het gebruik
- Acute klachten: het middel is niet bedoeld voor acute dyspnoe of status asthmaticus. Treedt ondanks een gecontroleerde behandeling toch een acute episode van dyspnoe op, dan wordt een snelwerkende inhalatiebronchodilatator gebruikt en een medische herevaluatie overwogen. Als een maximale dosis de symptomen niet voldoende vermindert, krijgt de patiënt een kortdurende behandeling met systemische corticosteroïden, waarbij de inhalatiecorticosteroïden worden voortgezet.
- Regelmatig gebruiken: ook zonder symptomen, en nooit abrupt stoppen.
- Paradoxaal bronchospasme: net als bij andere inhalatietherapieën kan dit optreden, met een plotselinge toename van piepende ademhaling en kortademigheid na de dosering. Het reageert op een snelwerkende inhalatiebronchodilatator en vraagt onmiddellijke behandeling. De behandeling met budesonide wordt onmiddellijk gestaakt, de patiënt wordt onderzocht en krijgt indien nodig een andere behandeling.
- Bijnierschors: patiënten die aan hoge urgentiedosissen corticosteroïden zijn blootgesteld of lang aan de maximaal aanbevolen dosis zijn behandeld, kunnen een verslechterde functie van de bijnierschors krijgen en bij intense stress tekenen van bijnierschorsinsufficiëntie vertonen. Bij stress of een electieve chirurgische ingreep wordt bijkomende systemische behandeling met corticosteroïden overwogen.
- Overstap van orale corticosteroïden: het herstel van de bijnierfunctie kan lang duren. De hypothalamus-hypofyse-bijnier-as (HPA-as) wordt regelmatig onderzocht. Symptomen die voorheen door de systemische behandeling werden onderdrukt, zoals allergische rhinitis, eczeem, spier- en gewrichtspijn, kunnen opduiken en krijgen een specifieke behandeling. Sommige patiënten voelen zich bij het afbouwen algemeen niet goed; zij worden aangemoedigd door te gaan, tenzij klinische verschijnselen op adrenale insufficiëntie wijzen.
- Systemische effecten: bij hoge doses gedurende lange tijd kunnen ze optreden, maar zijn ze minder waarschijnlijk dan met orale corticosteroïden. Het gaat om het syndroom van Cushing, Cushingoïde kenmerken, adrenale suppressie, groeivertraging bij kinderen en adolescenten, verminderde botmineraaldichtheid, cataract en glaucoom, en zeldzamer psychische of gedragsstoornissen zoals psychomotorische hyperactiviteit, slaapstoornissen, angst, depressie of agressie, vooral bij kinderen.
- Visusstoornis: bij wazig zien of andere visusstoornissen wordt doorverwijzing naar een oogarts overwogen, voor mogelijke oorzaken zoals cataract, glaucoom of zeldzame ziekten zoals centrale sereuze chorioretinopathie (CSCR).
- Orale candidiasis: kan optreden. Na elk gebruik de mond goed spoelen of de tanden poetsen vermindert de kans op orale Candida-infecties en heesheid. Soms is een aangepaste antischimmeltherapie nodig, en bij sommige patiënten kan stopzetting van de therapie noodzakelijk zijn.
- Luchtweginfecties: acute bacteriële luchtweginfecties kunnen de astmasymptomen doen opflakkeren; passende antibiotica, een hogere dosis budesonide of een korte kuur met orale corticosteroïden kan nodig zijn. Bij overmatige slijmsecretie kan eveneens een korte kuur met orale corticosteroïden nodig zijn.
- Tuberculose en infecties: speciale voorzorgen en adequate controle zijn nodig bij actieve en sluimerende longtuberculose voor de behandeling start. Patiënten met een fungus-, virus- of andere luchtweginfectie worden zorgvuldig geobserveerd en gebruiken de Easyhaler alleen als de infecties goed worden behandeld.
- Verminderde leverfunctie: beïnvloedt de eliminatie van corticosteroïden; de eliminatiesnelheid daalt en de systemische blootstelling stijgt. De HPA-as wordt dan regelmatig gecontroleerd.
- Kinderen: bij langdurige behandeling met inhalatiecorticosteroïden wordt de lengte regelmatig gecontroleerd. Vertraagt de groei, dan wordt de behandeling heroverwogen, met als doel de dosis zo laag mogelijk te houden, en wordt doorverwijzing naar een kinderarts gespecialiseerd in longziekten overwogen.
Interacties met andere geneesmiddelen
Het metabolisme van budesonide verloopt hoofdzakelijk via CYP3A4. Inhibitoren van dit enzym, zoals itraconazol, ketoconazol, ritonavir, nelfinavir, ciclosporine, ethinylestradiol, cobicistat en troleandomycine, kunnen de systemische blootstelling aan budesonide verscheidene malen verhogen. Dat is van weinig klinisch belang bij een kortetermijnbehandeling van 1 à 2 weken, maar wel bij een langetermijnbehandeling.
- Ketoconazol, hiv-proteaseremmers en andere krachtige CYP3A-remmers: de combinatie wordt vermeden. Is dat niet mogelijk, dan wordt de tijd tussen de toediening zo lang mogelijk gehouden en een lagere dosis budesonide overwogen.
- Itraconazol: de weinige gegevens bij hooggedoseerde inhalatiebudesonide laten plasmaconcentraties vermoeden die gemiddeld met een factor vier stijgen wanneer 200 mg itraconazol eenmaal daags wordt gegeven met een eenmalige dosis van 1000 µg inhalatiebudesonide.
- Cobicistat: producten met cobicistat zullen naar verwachting het risico op systemische bijwerkingen verhogen. De combinatie wordt vermeden, tenzij het voordeel zwaarder weegt; dan worden de patiënten gecontroleerd op systemische corticosteroïdeffecten.
- Oestrogenen en steroïde anticonceptiva: bij vrouwen die tegelijk werden behandeld, zijn verhoogde plasmaconcentraties en versterkte corticosteroïdeffecten vastgesteld. Bij laaggedoseerde orale anticonceptiva werden geen effecten geobserveerd.
- ACTH-stimulatietest: door mogelijke onderdrukking van de bijnierschorsfunctie kan deze test voor het diagnosticeren van een hypofyse-insufficiëntie verkeerde, lage waarden geven.
Zwangerschap, borstvoeding en rijden
Zwangerschap: de meeste resultaten van prospectieve epidemiologische studies en wereldwijde post-marketinggegevens tonen geen verhoogd risico voor de foetus en het pasgeboren kind bij geïnhaleerde budesonide. Het is zowel voor de foetus als voor de moeder belangrijk een adequate astmabehandeling te handhaven. Het voordeel voor de moeder wordt afgewogen tegen de risico's voor de foetus en de laagste effectieve dosis wordt gebruikt.
Borstvoeding: budesonide gaat over in de moedermelk, maar bij therapeutische doseringen worden geen effecten op het zogende kind verwacht. Bij 200 of 400 microgram tweemaal per dag is de systemische blootstelling van zogende kinderen verwaarloosbaar. De dagelijkse dosis bij het kind werd geschat op 0,3% van die van de moeder. Het gebruik wordt alleen overwogen als het voordeel voor de moeder groter is dan het mogelijke risico voor het kind.
Rijden: Budesonide Easyhaler heeft geen invloed op de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen.
Wat u kunt ervaren
De officiële tekst rangschikt de bijwerkingen per orgaanklasse en per frequentiecategorie: zeer vaak (1 op 10 of meer), vaak, soms, zelden, zeer zelden en niet bekend. De frequentiekolommen van die tabel zijn niet bruikbaar uit het gescande document; hieronder staan daarom de effecten per orgaanklasse, met de frequentie wanneer de tekst die zelf geeft.
- Infecties: orofaryngeale candidiasis. Behandeling met inhalatiebudesonide kan een Candida-infectie in de mond-keelholte veroorzaken. Ze komt minder voor als de inhalatie vóór de maaltijden plaatsvindt of als de mond na de inhalatie wordt gespoeld. In de meeste gevallen is lokale antischimmeltherapie voldoende, zonder onderbreking van de inhalatie.
- Immuunsysteem: overgevoeligheidsreacties, waaronder huiduitslag, contactdermatitis, urticaria, angio-oedeem en anafylactische reacties.
- Hormonen: hypocorticisme, hypercorticisme en tekenen en symptomen van systemische corticosteroïdeffecten, waaronder onderdrukking van de bijnierschorsfunctie en een vertraging van de groei (vooral aandachtspunt bij kinderen: de groei wordt opgevolgd).
- Psychische stoornissen: angst en depressie. In gepoolde klinische studies met 13119 patiënten onder geïnhaleerd budesonide en 7278 onder placebo bedroeg de frequentie van angst 0,52% tegenover 0,63% met placebo, en van depressie 0,67% tegenover 1,15%. Daarnaast zijn gedragsveranderingen (vooral bij kinderen), onrust en zenuwachtigheid vermeld, en psychomotorische hyperactiviteit, slaapstoornissen, agressie, geïrriteerdheid en psychose.
- Ogen: cataract en wazig zien (zie de voorzorgen) en glaucoom. In placebogecontroleerde studies werd cataract ook soms gemeld in de placebogroep.
- Ademhaling: hoesten, geïrriteerde keel, heesheid, dysfonie en bronchospasme.
- Maagdarmstelsel: moeite met slikken.
- Huid: pruritus, erytheem en blauwe plekken.
- Spieren en botten: spierspasmen en verminderde botdichtheid.
- Zenuwstelsel: tremor.
Soms treden tekenen van systemische glucocorticosteroïdeffecten op, afhankelijk van onder meer dosis en behandelingsduur; ze komen bij inhalatie minder vaak voor dan bij orale corticosteroïden.
Overdosering
De acute toxiciteit van budesonide is laag. Bij chronisch te hoge doseringen kunnen hypercorticisme, adrenale suppressie en een grotere vatbaarheid voor infecties optreden. Bij acute overdosering worden geen klinische problemen verwacht; de behandeling gaat verder met de aanbevolen dosering en de HPA-as herstelt zich na enkele dagen. In stresssituaties kan uit voorzorg een corticosteroïd nodig zijn, en patiënten met adrenocorticale atrofie krijgen een onderhoudstherapie met systemische corticosteroïden tot hun toestand stabiel is.
Een bijwerking melden
Onverwachte effecten worden gemeld bij het Belgische meldpunt voor bijwerkingen.be, zodat de verhouding tussen voordelen en risico's voortdurend wordt gevolgd.
Bewaarcondities
In de aankoopverpakking bedraagt de houdbaarheid 3 jaar, met de inhalator in de originele verpakking. Na het openen van het gelamineerde zakje is het geneesmiddel nog 6 maanden houdbaar; het wordt bewaard beneden 30 °C en beschermd tegen vocht.
De inhalator blijft na het openen van het zakje in het beschermende omhulsel.Houd de doos buiten het bereik van kinderen; de vervaldatum is erop gedrukt. Een lege of verlopen inhalator kan naar de apotheek worden teruggebracht.
Uw vragen
Waarom mag de behandeling niet plots worden stopgezet als de astma rustig is?
Omdat budesonide een profylactische behandeling is. Het werkt door het regelmatige gebruik, ook zonder symptomen, en het maximale effect wordt pas enkele weken na de start bereikt. Abrupt stoppen is niet toegestaan; de arts beslist over een eventuele verlaging van de dosis.
Wat kan men doen om een schimmelinfectie in de mond te voorkomen?
Na elke inhalatie de mond met water spoelen of de tanden poetsen. Candida-infecties komen ook minder voor als de inhalatie vóór de maaltijden plaatsvindt. Treedt toch een infectie op, dan volstaat meestal een lokale antischimmeltherapie zonder de inhalatie te onderbreken.
Bestaat er een generieke versie van budesonide in inhalatievorm en onder welke namen?
Een generiek geneesmiddel bevat dezelfde werkzame stof als het referentiemiddel en wordt pas na beoordeling toegelaten. In het register staan packs met de naam Budesonide Easyhaler in drie sterkten, en daarnaast andere budesonide-producten in een andere vorm, zoals vernevelsuspensies van EG en Teva, die niet dezelfde inhalator zijn. Of een bepaald product als generiek geldt, staat op de website van het het EMA uitgelegd.
Waarom bieden sommige websites dit middel zonder voorschrift aan?
Dat is niet toegelaten. Budesonide Easyhaler wordt op voorschrift afgeleverd en geneesmiddelen op voorschrift mogen in België niet online worden verkocht. Alleen een erkende apotheek mag geneesmiddelen zonder voorschrift online aanbieden, onder de voorwaarden van het FAGG. Op de het Belgische geneesmiddelenagentschap staat hoe u een betrouwbare onlineapotheek herkent.
Bronnen en professionele controle
Deze pagina is gebaseerd op de officiële samenvatting van de productkenmerken van Budesonide Easyhaler 100 µg inhalatiepoeder (laatst gepubliceerd door het FAGG op 4 juni 2026) en op de bijsluiter.
De tekst is informatief en vervangt het advies van de voorschrijvende arts of de apotheker niet. De apotheek Pharmacie du Pont de l'Etat ondertekent de pagina.
