Simvastatine: indicaties, dosering en bijwerkingen

De rol van Simvastatine

Simvastatine is geen voedingssupplement en ook geen vervanging van een dieet. Het is een geneesmiddel op voorschrift, een remmer van HMG-CoA-reductase (een statine, ATC-code C10AA01), dat wordt ingezet naast een cholesterolverlagend dieet en andere niet-farmacologische maatregelen. De samenvatting van de productkenmerken (SmPC) vraagt uitdrukkelijk dat de patiënt dat dieet tijdens de behandeling blijft volgen.

Het is evenmin een fibraat, een andere klasse van lipideverlagende middelen. Beide klassen kunnen in monotherapie spierproblemen veroorzaken, en de SmPC wijdt dan ook een aparte passage aan hun combinatie. Wie een statine krijgt voorgeschreven, krijgt dus een behandeling die bij een bepaald risicoprofiel hoort en die door een arts wordt opgevolgd.

In het Belgische register is de referentie voor deze pagina Simvastatine EG 20 mg filmomhulde tabletten van EG (Eurogenerics) NV, Heizel Esplanade b22, 1020 Brussel. De afleveringswijze is op voorschrift: de arts bepaalt de indicatie, de dosis en de controle, en de apotheker levert het geneesmiddel af op dat voorschrift.

Wanneer deze behandeling op haar plaats is

De SmPC onderscheidt twee groepen van indicaties.

Hypercholesterolemie

• Behandeling van primaire hypercholesterolemie of gemengde dyslipidemie, als aanvulling op dieet, wanneer de reactie op dieet en andere niet-farmacologische maatregelen (zoals lichaamsbeweging en afvallen) onvoldoende is.
• Behandeling van homozygote familiale hypercholesterolemie (HoFH), als aanvulling op dieet en andere lipideverlagende behandelingen (bijvoorbeeld LDL-aferese) of wanneer die behandelingen niet geschikt zijn.

Cardiovasculaire preventie

• Vermindering van cardiovasculaire mortaliteit en morbiditeit bij patiënten met manifest atherosclerotisch cardiovasculair lijden of diabetes mellitus, met een normaal of verhoogd cholesterolgehalte, als aanvulling op de correctie van andere risicofactoren en andere cardioprotectieve therapie.

In alle gevallen blijft de statine een aanvulling op leefstijlmaatregelen en niet de enige maatregel. Het voorschrift van de arts bepaalt welke indicatie voor u geldt.

Samenstelling: werkzame stof en hulpstoffen

Een filmomhulde tablet Simvastatine EG bevat 20 mg of 40 mg simvastatine; het register vermeldt voor simvastatine bij verschillende vergunninghouders ook een sterkte van 80 mg. Wie het over simvastatine 20 mg heeft, bedoelt dus de laagste sterkte in het register. De SmPC noemt daarnaast doseringen van 10 mg per dag, bijvoorbeeld als gebruikelijke aanvangsdosering of als bovengrens bij sommige combinaties; een dosis simvastatine 10 mg ligt echter lager dan elke tabletsterkte in het register, en hoe de voorschrijver die dosis bereikt, staat niet in de samenvatting.

Als hulpstof met bekend effect bevat elke tablet van 20 mg 149,0 mg lactose en elke tablet van 40 mg 298,0 mg lactose. Dat is relevant voor wie lactose niet verdraagt. De houder van de vergunning is EG (Eurogenerics) NV.

Gebruiksaanwijzing en doses

De SmPC geeft de volgende richtwaarden. De voorschrijver stemt de dosis af op uw situatie.

• Algemeen. Het doseringsbereik is 5 tot 80 mg per dag, oraal, als eenmalige dosis in de avond. Zo nodig wordt de dosis aangepast met tussenpozen van minstens 4 weken. De dosis van 80 mg wordt enkel aanbevolen bij ernstige hypercholesterolemie en een hoog risico op cardiovasculaire complicaties, wanneer lagere doses de streefwaarden niet haalden en de voordelen naar verwachting opwegen tegen de risico's.
• Hypercholesterolemie. De patiënt volgt een standaard cholesterolverlagend dieet en zet dat tijdens de behandeling voort. Bij Simvastatine EG ligt de gebruikelijke aanvangsdosering op 10 tot 20 mg per dag; wie het LDL-C sterk moet verlagen (meer dan 45%), kan starten met 20 tot 40 mg per dag.
• Homozygote familiale hypercholesterolemie. De aanbevolen aanvangsdosering is 40 mg per dag, 's avonds, als aanvulling op andere lipideverlagende behandelingen of wanneer die niet beschikbaar zijn. Met lomitapide mag de dosis simvastatine niet hoger zijn dan 40 mg per dag.
• Cardiovasculaire preventie. De gebruikelijke dosering is 20 tot 40 mg per dag, 's avonds, bij een hoog risico op coronaire hartziekte, met of zonder hyperlipidemie. Medicamenteuze therapie kan gelijktijdig met dieet en lichaamsbeweging worden ingesteld.
• Galzuurbindende harsen. Simvastatine wordt toegediend hetzij meer dan 2 uur vóór, hetzij meer dan 4 uur na het hars.
• Fibraten. Samen met andere fibraten dan gemfibrozil of fenofibraat mag de dosis niet hoger zijn dan 10 mg per dag; Simvastatine EG 10 mg per dag is dan de bovengrens. Gemfibrozil is gecontra-indiceerd.
• Amiodaron, amlodipine, verapamil, diltiazem, elbasvir of grazoprevir. De dosis blijft beperkt tot maximaal 20 mg per dag.
• Nierfunctie. Bij matige nierfunctiestoornis is geen aanpassing nodig. Bij ernstige stoornis (creatinineklaring < 30 ml/min) worden doses boven 10 mg per dag zorgvuldig overwogen en zo nodig met voorzichtigheid toegediend.
• Ouderen. De dosering hoeft niet te worden aangepast.
• Kinderen en adolescenten (10 tot 17 jaar, jongens vanaf Tannerstadium II en meisjes die minstens een jaar menstrueren) met heterozygote familiale hypercholesterolemie: gebruikelijke startdosis 10 mg eenmaal daags in de avond, na een standaard cholesterolverlagend dieet dat wordt voortgezet. De aanbevolen dosis ligt tussen 10 en 40 mg per dag, met 40 mg als maximum; aanpassingen gebeuren met minstens 4 weken tussentijd. De ervaring bij prepuberale kinderen is beperkt.

De tabletten worden oraal ingenomen, in een enkele dosis, bij voorkeur 's avonds.

Situaties die voorzichtigheid vragen

Contra-indicaties

Simvastatine mag niet worden gebruikt bij:

• overgevoeligheid voor de werkzame stof of een van de hulpstoffen;
• een actieve leveraandoening of een onverklaarde, aanhoudende verhoging van de serumtransaminasen;
• zwangerschap en borstvoeding;
• gelijktijdige toediening van krachtige CYP3A4-remmers (die de AUC ongeveer 5 maal of meer verhogen), zoals itraconazol, ketoconazol, posaconazol, voriconazol, hiv-proteaseremmers (bijvoorbeeld nelfinavir), boceprevir, telaprevir, erythromycine, claritromycine, telithromycine, nefazodon en geneesmiddelen die cobicistat bevatten;
• gelijktijdige toediening van gemfibrozil, ciclosporine of danazol;
• patiënten met HoFH die lomitapide krijgen met doses simvastatine boven 40 mg.

Spieren: myopathie en rabdomyolyse

Zoals andere HMG-CoA-reductaseremmers veroorzaakt simvastatine soms myopathie, die zich uit als spierpijn, spiergevoeligheid of spierzwakte met een creatinekinase (CK) van meer dan tien maal de bovengrens van het normale bereik. Soms verschijnt ze als rabdomyolyse, met of zonder acuut nierfalen door myoglobinurie, in zeer zeldzame gevallen met fatale afloop. Het risico is dosisafhankelijk: in een database van 41.413 behandelde patiënten bedroeg de incidentie van myopathie ongeveer 0,03%, 0,08% en 0,61% bij respectievelijk 20, 40 en 80 mg per dag. In een onderzoek na myocardinfarct was de incidentie bij 80 mg per dag ongeveer 1,0%, tegen 0,02% bij 20 mg per dag; ongeveer de helft van die gevallen trad op in het eerste behandelingsjaar. Het risico op myopathie is bij 80 mg hoger dan bij andere statinebehandelingen met dezelfde LDL-C-verlagende doeltreffendheid.

Bij patiënten van Chinese afkomst kwam myopathie voor bij ongeveer 0,24%, tegen 0,05% bij patiënten van niet-Chinese afkomst (simvastatine 40 mg per dag); bij Aziatische patiënten is voorzichtigheid geboden en wordt de laagst benodigde dosering gebruikt. Bij dragers van de allelvariant SLCO1B1 T521C, die een minder actief transporteiwit codeert, is de blootstelling aan simvastatinezuur verhoogd. Met 80 mg bedraagt het risico op myopathie binnen een jaar 15% voor homozygote C-dragers (CC), 1,5% voor heterozygote dragers (CT) en 0,3% voor het meest voorkomende genotype (TT). Het ontbreken van het C-allel sluit myopathie niet uit.

Voor de start is een CK-meting als referentiewaarde aangewezen bij: personen van 65 jaar of ouder, vrouwen, nierfunctiestoornis, onbehandelde hypothyreoïdie, een eigen of familiale voorgeschiedenis van erfelijke spieraandoeningen, eerdere spiertoxiciteit met een statine of fibraat en overmatig alcoholgebruik. Is het CK vooraf significant verhoogd (meer dan 5 maal de bovengrens), dan wordt de behandeling niet gestart. Het CK wordt niet gemeten na zware inspanning. Tijdens de behandeling wordt bij spierpijn, spierzwakte of spierkrampen het CK bepaald; bij een significante verhoging zonder zware inspanning wordt de behandeling gestaakt, en bij ernstige klachten kan stopzetting ook worden overwogen als het CK lager ligt. Enkele dagen voor een electieve zware ingreep wordt simvastatine tijdelijk stopgezet. Zeer zelden werd immuungemedieerde necrotiserende myopathie (IMNM) gemeld, met aanhoudende proximale spierzwakte en verhoogd CK, ook na het stoppen van de statine.

Interacties met andere geneesmiddelen

• Krachtige CYP3A4-remmers (zie de contra-indicaties): wordt zo'n behandeling toch noodzakelijk, dan wordt simvastatine voor de duur ervan opgeschort.
• Gemfibrozil, ciclosporine, danazol: gecontra-indiceerd.
• Andere fibraten (behalve fenofibraat): niet meer dan 10 mg simvastatine per dag. Bij fenofibraat zijn er geen aanwijzingen dat het risico hoger ligt dan de som van beide middelen apart.
• Fusidinezuur: niet samen met systemisch fusidinezuur en niet binnen 7 dagen na het stoppen ervan; soms fatale rabdomyolyse werd gemeld. Zeven dagen na de laatste dosis fusidinezuur kan de statine worden hervat.
• Amiodaron, amlodipine, verapamil, diltiazem, elbasvir, grazoprevir: niet meer dan 20 mg simvastatine per dag.
• Fluconazol en andere matige CYP3A4-remmers (AUC 2 tot 5 maal verhoogd): een dosisaanpassing kan nodig zijn.
• Niacine (nicotinezuur) vanaf 1 g per dag: zeldzame gevallen van myopathie en rabdomyolyse; voor Aziatische patiënten niet aanbevolen.
• Lomitapide: bij HoFH niet meer dan 40 mg simvastatine per dag.
• Palbociclib: gelijktijdige toediening wordt niet aanbevolen. Ribociclib: gelijktijdige toediening moet worden vermeden.
• Daptomycine: tijdelijk stoppen met simvastatine moet worden overwogen, tenzij de voordelen zwaarder wegen dan het risico.
• Ticagrelor: doses boven 40 mg simvastatine per dag worden niet aanbevolen.
• Pompelmoessap: vermijden tijdens de behandeling.

Zwangerschap, borstvoeding en vruchtbaarheid

Simvastatine is gecontra-indiceerd tijdens de zwangerschap. Behandeling van de moeder kan bij de foetus de concentratie van mevalonaat verlagen, een voorloper van de cholesterolbiosynthese. De behandeling wordt opgeschort zolang de zwangerschap duurt of tot vaststaat dat de vrouw niet zwanger is, en vrouwen die zwanger proberen te worden of vermoeden zwanger te zijn, gebruiken het niet. Het is onbekend of simvastatine of zijn metabolieten in de moedermelk terechtkomen; vrouwen die simvastatine innemen, geven geen borstvoeding. Klinische gegevens over de vruchtbaarheid bij de mens ontbreken; bij ratten had simvastatine geen effect op de vruchtbaarheid.

Rijvaardigheid en overdosering

Simvastatine heeft geen of een verwaarloosbare invloed op de rijvaardigheid. In postmarketingonderzoek werd zelden duizeligheid gemeld, en daar houdt een bestuurder best rekening mee. Na overdosering waren er enkele gevallen, met een hoogste ingenomen dosis van 3,6 g; alle patiënten herstelden zonder restverschijnselen. Er bestaat geen specifieke behandeling: symptomatische en ondersteunende maatregelen volstaan.

Bijwerkingen en alarmsignalen

De frequenties hieronder volgen de SmPC: zeer vaak (≥ 1/10), vaak (≥ 1/100, < 1/10), soms (≥ 1/1.000, < 1/100), zelden (≥ 1/10.000, < 1/1.000), zeer zelden (< 1/10.000) en niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald). Ze zijn gebaseerd op grote placebogecontroleerde studies, waaronder HPS en 4S met 20.536 en 4.444 patiënten. In HPS was het aantal stopzettingen vanwege bijwerkingen vergelijkbaar met placebo (4,8% bij simvastatine 40 mg tegen 5,1%).

Een duidelijk overgevoeligheidssyndroom werd zelden gemeld, met enkele van de volgende kenmerken: angio-oedeem, lupusachtig syndroom, polymyalgia rheumatica, dermatomyositis, vasculitis, trombocytopenie, eosinofilie, verhoogde bezinking (ESR), artritis en artralgie, urticaria, fotosensibiliteit, koorts, blozen, dyspneu en malaise.

Bij statines, waaronder simvastatine, werden verhogingen van HbA1c en nuchtere glucose gemeld. Ook werden zeldzame postmarketinggevallen van cognitieve stoornis (geheugenverlies, vergeetachtigheid, amnesie, verwarring) gemeld; ze zijn over het algemeen niet ernstig en omkeerbaar na stopzetting, met een mediane duur tot verdwijnen van 3 weken. Met sommige statines werden bovendien slaapstoornissen (waaronder nachtmerries), seksuele stoornissen en diabetes mellitus gemeld; die laatste hangt af van risicofactoren zoals nuchtere glucose van 5,6 mmol/L of meer, BMI boven 30 kg/m2, verhoogde triglyceriden en hypertensie. Bij kinderen en adolescenten (48 weken, 175 deelnemers) was het profiel vergelijkbaar met placebo, maar de effecten op lange termijn op de lichamelijke, intellectuele en seksuele ontwikkeling zijn onbekend.

Alarmsignalen: onverklaarde spierpijn, spiergevoeligheid of spierzwakte meldt u onmiddellijk aan uw arts. Vermoedelijke bijwerkingen kunt u melden bij het FAGG via www.eenbijwerkingmelden.be.

Bewaren in het dagelijks gebruik

Voor Simvastatine EG 20 mg en 40 mg zijn er volgens de SmPC geen speciale bewaarcondities. De houdbaarheid bedraagt 3 jaar voor de blisterverpakking en voor de HDPE-tablettencontainer, en 18 maanden voor de blisterverpakking in een aluminium zakje.Opgeborgen buiten kinderbereik, met de datum op de verpakking vooraf nagekeken. Ongebruikte of vervallen tabletten brengt u terug naar de apotheek.

Wat het vaakst terugkomt

De geraadpleegde documenten

Deze pagina neemt het officieel goedgekeurde document voor dit geneesmiddel over.

Wat deze pagina niet dekt, hoort bij een zorgverlener thuis. Pharmacie du Pont de l'État in Erquelinnes ondertekent de pagina.

• Samenvatting van de productkenmerken (FAGG)
• Bijsluiter (FAGG)

Nagelezen door Pharmacie du Pont de l’État · 11/11/2026